Գայանե Հովհաննիսյան

Выберите  какую-либо книгу  из вашей домашней  библиотеки. Прочитайте  ее в течение апреля и представьте в своем блоге. Пр и этом укажите, стала ли прочитанная книга полезной и интересной для тебя.

Несколько недель назад я прочитала “Монетное дереве”. В очень бедном городке двое друзей находят денежное дерево.Они быстро начинают собирать деньги.Одна семья сразу тратит деньги. Мама покупает платье а сину велосипед. А другая семья капает денги и  каждый день  только  готовят томатный суп, больше нечего. Один день мальчики идут собирать деньги но дерево засохло,  монетки исчезли. Мальчик, который не копал деньги сталь очень волнаватся,- что мы быдем делать, у нас и деньег нет и еды.   

Другой мальчик сказал не волнуйся мой друг я поделюсь  с тобой моей едой но помни что когда у тебя есть деньги, не трать все что у тебя есть, подумай и  о завтрашнем дне.

Я очень любила эту исторую. Это  про жизнь. И мы действительно  должны подумать о завтрашнем дне.

Во 2-й части проекта напишите о тех книгах, которые вы прочитали за последние месяцы. Выделите те из них те, которые оставили след в вашей жизни, как-то повлияли на вас.

Я опять буду писать про “Монетной дерево”.

Эта книга научила меня правильно мыслить, быть дружелюбной, делиться с другом тем, что у меня есть, но в то же время советовать, не забывать давать хороший совет другу.

Использование предлогов:

об\о\обо, в\из, на\с, перед, через

 Упражнение 1. Вместо точек поставьте нужную предложно-падежную форму, выражающую объектные отношения.

1. Летом мы любим кататься на велосипеде. (велосипед).

2. Курить вредно для здоровья (здоровье). 3. Мы скучаем по дому, по семье (дом, семья). 4. Я познакомился с Надей  (Надя) по интернету (Интернет). 5. Мои родители хорошо разбираются в живописи (живопись). 6. Дождь стучит по крыше (крыша).

Слова для справок: для, по, в, с, на, через.

Упражнение 2. Вместо точек поставьте нужную предложно-падежную форму, выражающую объектные отношения.

1. Я люблю гулять по осеннему парку (осенний парк). 2. Моё настроение зависит от погоды (погода). 3. Нельзя ссориться перед посторонними людьми (посторонние люди). 4. Расскажите о ваших новых друзьях (ваши новые друзья). 5. Он всегда много работает над новым текстом (новый текст). 6. Я обычно без ошибок (ошибки) решаю задачи по химии (химия).

Слова для справок: без, над, по, от, о, с, перед.

Упражнение 3. Вместо точек поставьте нужную предложно-падежную форму, выражающую объектные отношения.

1. Бабушка волнуется за  внука. 2. Мама передала привет через  моего друга. 3. Я сделал эту работу за брата. 4. Али хорошо подготовился к докладу и выступил перед своей группой. 5. Я боюсь за бабушку: у неё слабое сердце. 6. Мы выпили по стакану кефира и пошли на занятия.

Упражнение 4. Вместо точек поставьте нужную предложно-падежную форму, выражающую объектные отношения.

1. Мы стремимся к знаниям (знания). 2. Инженер долго работал над этим проектом (этот проект). 3. Я переписываюсь  с школьными товарищами (школьные товарищи). 4. Вера пошла в магазин (магазин) за хлебом (хлеб).

5. Почему ты пришёл на урок (урок) без учебника  (учебник)? 6. Родители должны лучше смотреть за детьми (дети).

Слова для справок: за, к, со, над, без, в, на.

Упражнение 5.

Вместо точек вставьте нужные предложно-падежные формы, выражающие временные отношения.

. Его не бывает дома с утра (утро) до вечера (вечер). 2. Я приехал в Харьков в августе(август) за неделю до занятий (неделя до занятий). 3. Наш Махмуд всегда повторяет темы по завтраку (завтрак). 4. Мы любим гулять по вечерам (вечерá) в парке. 5. Перед лекциям (лекции) у нас есть перерывы. 6. Мы вошли в кинозал между третьим звонком (третий звонок).

Слова для справок: перед, между, за, с … до, в, по.

Фразеологизмы

Говоря о фразеологизмах, нельзя не рассказать о том, как они возникают.

Есть исконно русские фразеологизмы. Они связаны с историей и культурой России, обычаями и традициями русского народа, например: топорная работа, то есть что-то грубо, наспех сделанное.

Ведь топором тонкую, изящную работу не сделать.

Работать спустя рукава – делать что-либо небрежно, кое-как.

В Древней Руси носили верхнюю одежду с очень длинными, до колен или даже до земли, рукавами. Поэтому хорошо работать можно было, только засучив рукава.

Многие фразеологизмы возникли из пословиц.

Например, из пословицы «не в свои сани не садись» взят фразеологизм «садиться не в свои сани», то есть заниматься делом, к которому неспособен. 

«За двумя зайцами погонишься, ни одного не поймаешь». Из этой пословицы возник фразеологизм «погнаться за двумя зайцами», то есть пытаться сделать одновременно несколько дел и потерпеть неудачу.

Узнать значение этих и других фразеологизмов можно в специальных фразеологических словарях.

А сейчас мы с вами ещё раз повторим то, что должны знать о фразеологизмах.

Фразеологизм – это устойчивое сочетание слов, имеющее определённое значение.

Слова в фразеологизмах нельзя заменить или пропустить, так как может измениться смысл сказанного.

Для того, чтобы объяснить смысл фразеологизма, нам надо объяснять не значение каждого слова, а смысл всего устойчивого сочетания слов в целом.

Задания:

Вместо точек вставь нужное слово.

Как гуся вода (с курицы, с утки, с гуся);

Как снег на голову (снег, дождь, град);

Намылить шею (руки, шею, голову);

Убить двух зайцев (трех, четырех, двух);

Пуд соли съесть (пуд, фунт, килограмм);

Выеденного не стоит яйца (огурца, яйца, яблока);

Как за каменной стеной(деревянной, глиняной, каменной);

Как собака на сене (овца, собака, корова);

Сказка про белого бычка (белого, черного, рыжего);

Как осиновый лист дрожит (березовый, кленовый, осиновый).

В данных предложениях найдите все фразеологизмы и замените каждый одним словом.

Да за ним нужен глаз да глаз.

2 Его то и дело видели не по возрасту стремительно бегущим по кривым улочкам городка то в одну сторону, то в другую, очевидно без всякого дела, хотя иногда он нес что-нибудь завернутое в материю, – тогда лицо его вдохновенно светилось и молодело.

Может быть, оттого, что слишком низко висели над землей тучи, бюджет усили оттого, что на душе у Ленки было тревожно.

Толика и след простыл.

Наоборот – мы живы! Мы живем на полную катушку! Мы совершим еще что-то замечательное!

Теперь она из него будет вить веревки, сделает своим верным рабом вместо Попова.

Мой товарищ прямо со стула стал падать, глаза у него на лоб полезли.

А Димка вертелся волчком, подбегал то к одному, то к другому, стараясь заткнуть ребятам рты, прямо летал по классу.

А тут поняли: не видать нам Москвы как своих ушей.

СЛОВА ДЛЯ СПРАВОК: присмотреть; в мыслях; суетиться; никогда; сбежать; в полной мере; подчинить; беспрерывно (постоянно); удивиться.

1. Да за ним нужен глаз да глаз (нужно присмотреть).

2 Его то и дело (постоянно) видели не по возрасту стремительно бегущим по кривым улочкам городка то в одну сторону, то в другую, очевидно без всякого дела, хотя иногда он нес что-нибудь завернутое в материю, – тогда лицо его вдохновенно светилось и молодело.

3. Может быть, оттого, что слишком низко висели над землей тучи, или оттого, что на душе (в мыслях) у Ленки было тревожно.

4. Толика и след простыл (пропал, исчез.).

5. Наоборот – мы живы! Мы живем на полную катушку(в полной мере

6. Теперь она из него будет вить веревки(его подчинить), сделает своим верным рабом вместо Попова.

7. Мой товарищ прямо со стула стал падать, глаза у него на лоб полезли(он очень удивился).

8. А Димка вертелся волчком, подбегал то к одному, то к другому, стараясь заткнуть ребятам рты, прямо летал по классу(суетился).

9. А тут поняли: не видать нам Москвы как своих ушей(никогда).

Работа с текстом:

Прочитать:

Когда-то один древний китайский философ сказал, что молодое деревце легко гнётся от ветра и не ломается во время сильной бури. А вот большое дерево, куда более крепкое, не гнётся, но буря его может сломать. И все невзгоды, все бури, каждый прожитый год бережно хранят древесные кольца.

Я часто сравниваю себя с таким деревом: внутри меня такие же кольца — мои прожитые годы. Я тоже, как дерево, храню в себе слои отжитого: где-то в самой глубине ясные, чёткие круги детства, а дальше, нарастая и нарастая, откладывалась юность, зрелость, круг за кругом, делая меня крепче, избавляя от слабости, податливости и в то же время делая всё более уязвимым и сухим. Смешное детство! Оно вписалось в мою жизнь далёким неверным маревом, раскрашивая будущее яркими мечтательными мазками. Каждый новый круг обнимает всё прошлое, расходится вширь; кажется, и жизнь расширяется, захватывая всё новые пространства. Каждый круг будто волна, которая разбегается во все стороны, всё дальше от сердцевины, от моей человеческой сути.

Только в отличие от дерева отпечатки лет не сохранились с такой чёткостью, годы слились, иные и вовсе стали неразличимы. А потому жизнь дерева кажется мне завидно цельной: каждый год неукоснительно менялась листва, наращивалось новое кольцо ствола — немножко толще, немножко тоньше, — но и корни, и листва делали своё дело, и дело это откладывалось зримым слоем. В дереве не было впустую прожитых лет. Все эти годы, что я шагал по свету, мечтал, воевал, ссорился, кому-то завидовал, ревновал, искал славы, отчаивался, ленился, писал не то, что хотел, — оно неустанно изготавливало из солнца кислород, листву, древесину. Оно тоже страдало от жары, от жучков, от ранних морозов, но оно никогда не отчаивалось, не совершало ошибки.

Кольца моей жизни — рассказ о прошлом. Кольца — это автобиография человека. Я разглядываю этот срез, словно картину, испытывая смутную тоску по своей жизни, далёкой от такой же ясности, от простых и тихих радостей земли. Мне уже невозможно дойти до такого совершенства. Как же прожить жизнь, чтобы не жалеть о сделанных ошибках, чтобы сохранить себя, выстоять в невзгодах и испытаниях? По-моему, стоит вспомнить знаменитые строки Фета: «Учись у них — у дуба и берёзы…»

Задания:

Что, по-вашему, жизнь?

Жизнь это вещь бесценная жизнь, светлое как солнце, она красочная как радуга, жизнь только одна и нужно жить дастойно.

Почему жизнь дна не только человеку, но и всему тому, что нас окружает?

Потому что без цветов, без дерево, без животных, без чего что нас окружает человек не может жить.

Почему человек не живет вечно?

Потому что если человек будет жить вечно то жизнь станит не интиресной и на планете не останитсяа места для нових людей.

Что такое жизненный опыт?

Жизненный опыт набираются  в определенном возрасте, проживая хорошие и плохие, счастливые и грустные дни, ты понимаешь, чего от тебя хочет жизнь, чего ты хочешь от нее, это и есть жизненный опыт

Выделите в тексте предложение, которое характеризует позицию автора в тексте.

 По-моему, стоит вспомнить знаменитые строки Фета: «Учись у них — у дуба и берёзы…»

1) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 65,103 ⋅ 10=651,03

բ) 0,329 ⋅ 1000=329

գ) 7,393 ⋅ 10000=73930

դ) 0,999 ⋅ 100=99,9

ե) –59,32 ⋅ 10=593,2

զ) –0,00018 ⋅ 100=-0,018

2) Ճի՞շտ է, որ`

ա) 75,30 = 75,3(այո)

բ) 1,64 = 1,6400(այո)

գ) 96 = 96,0(այո)

դ) 10,08 = 10,8(ոչ)

ե) 40,3 = 40,300(այո)

զ) 17 = 170(ոչ)

3) Կատարե՛ք բաժանում.
ա) 35,707 ։ 10=3,5707

բ) 0,98 ։ 100=98

գ) 1,765 ։ 1000=0,001765

դ) 2 ։ 10=0,2

ե) 673,1 ։ 1000=0,6731

զ) 829 ։ 100=8,29

է) –300 ։ 10000=-0,300

ը) –0,06 ։ 10=0,006

թ) 12,25 ։ 100=0,1225

4) Գործվածքի 1 մետրն արժե 8,5 հազար դրամ: Ի՞նչ կարժենա այդ
գործվածքի 10 մետրը:
8.5*10=85
85000

5) Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ մեծ է տրված թվից.
ա) 81,2*100=8120
գ) 0,002*100=0,2
ե) 6,29*100=629

6) Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ փոքր է տրված թվից.
ա) 36,62:100=0,3662

գ) 1,7:100=0,017

ե) 0,003:100=0,00003

7) 100 կգ կոնֆետի համար վճարել են 72,5 հազար դրամ: Ի՞նչ արժեայդ կոնֆետի 1 կիլոգրամը:
72,5:100=0,725 հազար դրամ

Պատ.՝ 725 դրամ

գումարում.
ա) 3,82 + 41,705 = 45,525
բ) 0,921 + 4,8 = 5,721
գ) 8,903 + 152,9 = 161,803
դ) 0,0032 + 1119,69 = 1119,6932
ե) 5,51 + 6,36 = 11,87
զ) 0,002 + 0,00017 = 0,00217:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.
ա) (6,93 + 1,08) ⋅ 10 + (9,734 + 11,25) ⋅ 100 = 2178,5

3) Քառակուսու կողմի երկարությունը 3,72 դմ է։ Եթե քառակուսու

կողմը մեծացվի 10 անգամ, ինչի՞ հավասար կլինի ստացված քառակուսու պարագիծը։
Լուծում
3,72×10=37,20սմ
37,20+37,20+37,20+37,20=148,80սմ
Պատ.`148,80սմ

4) Կատարե՛ք գումարում.
ա)(–1,2) + (–3,4)=-4,6, գ) (–0,37) + (–6,23)=-6,60, ե) (–1,001) + (–2,456)=-3,457,
բ) (–8,75) + (–1,25)=-9,100,
դ) (–4,38) + (–2,04)=-6,42,։ զ) (–18,203) + (–0,411)=-18,614։

5) Ուղղանկյան երկարությունը 36,6 սմ է, իսկ լայնությունը՝ 24,2 սմ։

Եթե նրա երկարությունը 10 անգամ մեծացվի, իսկ լայնությունը 10

անգամ փոքրացվի, որքա՞ն կլինի ստացված ուղղանկյան պարագիծը։
2⋅(36,6+24,2)=121,6
2⋅(366+2,42)=736,8

1) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը մեծացրե՛ք 10 անգամ.

ա) 7,02, բ) 83,204, գ) 20, դ) 0,008

ա)7,02=70,2

բ)83,204=832,04

գ)20=200

դ)0,008=0,08

2) Գրե՛ք ստորակետից հետո հինգ թվանշան ունեցող տասնորդական

կոտորակ, որը հավասար է 103,2 կոտորակին։

103,2 նույնն է թե 103,20000

եթե կրճատենք կլինի նույն թիվը

3) Գնել են կոնֆետի 12 մեծ և փոքր տուփեր։ Մեծ տուփի

կոնֆետների զանգվածը 800 գ է, իսկ փոքրինը՝ 500 գ։

Կոնֆետների ընդհանուր զանգվածը 6 կգ 900 գ է։ Քանի՞ մեծ և

քանի՞ փոքր տուփ կոնֆետ են գնել։

Լուծում

12×500=6000

6900-6000=900

800-500=300

900:300=3

4) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը փոքրացրե՛ք 100 անգամ.

ա) 32,11, բ) 0,005, գ) 2,32, դ) 1534,1։
ա) 32,11 : 100 = 0,3211
գ) 2,32 : 100 = 0,0232
0,005:100=0,00005
1534,1:100=15,341

5) Համեմատե՛ք կոտորակները.
ա) 3,853 > 2,64 , դ) 15,899 > 14,9 , ե) 78832,91 > 78732,91 ,
բ) 72,93 < 73,851 , գ) 0,382 < 0,45 , զ) 663,0001 < 663,0002

2) Ո՞ր բնական թվերն են գտնվում հետևյալ տասնորդական

կոտորակների միջև.
ա) 5,68-ի և 6,7-ի միջև գտնվում է 6 բնական թիվը։
բ) -2,001-ի և 3,5-ի միջև գտնվում են 1, 2 և 3 բնական թվերը։
գ) 7,2-ի և 8,2-ի միջև գտնվում է 8 բնական թիվը։
դ) -1,5-ի և 3,5-ի միջև գտնվում են 1, 2 և 3 բնական թվերը
ե) 2,833-ի և 4,11-ի միջև գտնվում են 3 և 4 բնական թվերը
զ) 7,1-ի և 10,2-ի միջև գտնվում են 8, 9 և էճ բնական թվերը

3) Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք համապատասխան թվանշանը,

որպեսզի ստացված անհավասարությունը ճիշտ լինի.

ա) 2,547 > 2,537
բ) 5,568  > 4,568
գ) 10,85 < 10,95
դ) 885,625 < 885,633

4) Կոորդինատային առանցքի վրա երկու թվերից ո՞րն է ավելի աջ

տեղադրված.
ա) 6,37-ը, թե՞ 6,375-ը — 6,375-ը
բ) 783,5-ը, թե՞ 783,6-ը — 783,6-ը
գ) 0,893-ը, թե՞ 0,8-ը — 0,893-ը
դ) –31,72-ը, թե՞ 18,6-ը — 18,6-ը
ե) 293,4-ը, թե՞ 294,3-ը — 294,3
զ) –11,25-ը, թե՞ –11,257-ը — –11,25

1) Կատարե՛ք հանում.
ա) 3,56 – 2,14=1,42
գ) 111,782 – 65,327 ,
ե) 0,625 – 0,1=0,624
բ) 81,22 – 53,12=123,19
դ) 17,1 – 8,256=8,844
զ) 7,35 – 6,35=

2) Ինչքանո՞վ է 27 մ 38 սմ-ը մեծ 1381 սմ‐ից։

3)  Գտե՛ք 20‐ից փոքր բոլոր զույգ թվերի գումարը։

1մ=100մ

1381=13մ 81 սմ

27,38-13,81=14,57

4) Կատարե՛ք հանում.
ա) 1,037 – 1 = 0,037
բ) 3,263 – 2 = 0,002
գ) 8,002 – 8 = 1,263
դ) 11,397 – 9= 2,397
ե) 107,03 – 56 = 48,03
զ) 34,56 – 29= 5,56

5) Ուղղանկյան կողմերի երկարությունները 6,37 դմ և 10,01 դմ են։

Ուղղանկյան մեծ կողմը փոքրացրել են 3,2 դմ-ով, իսկ փոքր

կողմը՝ 5,5 դմ-ով։ Որքա՞ն է ստացված ուղղանկյան պարագիծը։
Լուծում
6,37 < 10, 01
10,01 – 3,2 = 6,81
6,37 – 5,5 = 0,87
6,81 + 6,81 + 0,87 + 0,87 = 15,36
Պատ.՝ 15,36 դմ

) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 3,81 ⋅ 2,95 =11,2395
բ) 16,387 ⋅ 0,29 = 4,75223
գ) 0,782 ⋅ 0,55 = 0,4301
դ) 17,32 ⋅ 896,1 = 15520,452
ե) 1,11 ⋅ 0,32 =  0,3552
զ) 0,92 ⋅ 10,03= 9,2276
է) 0,1 ⋅ 0,001 = 0,0001
ը) 23,57 ⋅ 8,192 =193,08544
թ) 17,17 ⋅ 17,17 =294,8089

2) Կատարե՛ք բազմապատկում.

ա) 12 ⋅ 0,36=4,32

դ) 4 ⋅ 2,575= 10,3

է) 85 ⋅ 18,43= 1566,55

բ) 200 ⋅ 1,25= 250

ե) 77 ⋅ 0,98= 75,46

ը) 9 ⋅ 34,392= 309,528

գ) 5 ⋅ 66,99= 334,95

զ) 134 ⋅ 1,73= 231,82

թ) 236 ⋅ 7,24= 1708,64

3) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 7,31 ⋅ 2,06 =15,0586

  բ) 20,02 ⋅ (–11,99) = -240,0398

 գ) 0,1 ⋅ 4,767 =0,4767

դ) (–34,8) ⋅ (–0,348) = -12,1104

 ե) (–5,32) ⋅ (–2,2) = – 11,704

  զ) 12,12 ⋅ 10,01= 121,3212

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։
   Ալեհույս, հրաժեշտ, երբևէ, ընկույզ, պարտիզպան, վզկապ, հույզ, երթևեկել, ունևոր, թեթևություն, մարսել, աղոթք, Ալվարդ, օրիորդ, կանթեեղ։
2. Բառերը գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։
   Գլուխ կոնծի, առհասարակ, անթիվ-անհամար, կարծես թե, ութ հարյուր, առևտուր, ծափ- ծիծաղ։
3. Գտնել հոմանիշների հինգ եռյակ․
   Պոզ, քուն, մարգարե, խորխորատ, նախագուշակ, եղջյուր, նինջ, բաղձանք, վիհ, նիրհ, կիրճ, կոտոշ, իղձ, կանխասաց, ցանկություն։
   Իղձ, ցանկություն, բաղձանք
   Պոզ, եղջույր, կոտոշ
   Մարգարե, կանխասաց, նախագուշակ
   Քուն, նինջ , նիրհ
   Կիրճ, խորխորատ, վիհ,
4. Լրացնել հետևյալ առածները ՝ կետերի փոխարեն գրելով հականիշներ։
   Ա․ ․քիչ խոսիր, շատ լսիր։
   Բ․ Խոսքը մեծին ջուրը՝ փոքրին։
   Գ․ Քամու բերածը քամին էլ կտանի։
   Դ․ Մի գիժ քարը գցեց ծովը, հազար խելոք չկարողացան հանել։
5. Կետադրի՛ր նախադասությունները։
   Ա․ Կանաչ հովտի մեջ այդպես անշարժ կանգնած էին ժայռը, կաղնին, մասրենին, ձին։
   Բ․ Ծառերի տերևները, խոտերի ծղոտները, հովիտների նախշուն ծաղիկները ցողված էին անձրևային կաթիլներով ։
   Գ․ Օրենքը պիտի պարտադիր լինի բոլորի համար, թե ՛ իշխանի, թե ՛ ռամիկի, թե՛ ճորտի։
   Դ․ Գիշերվա թանաքն էլ վերջացել էր, և լույսը թափանցիկ -գունատ մատներով դեռ շոյում էր երիտասարդի ճակատը, մազերը, աչքերը։
   Ընթերցել Օշոյի «Շնորհակալ լինելու մասին» առակը: Բլոգում գրել առակի մասին: Առակ շնորհակալ լինելու մասին

Այս առակը մի հիվանդ տղային մասին է, ով անչափ ծարավ է: Նա պառկած է անկողնում, նրա շնթունքները ջրմությունից և ծարավից այրվում են: Նա միյան կանչում է . << ջու՝ր, ջու՝ր>>, բայց նրան լսող չկա, նա միայնակ է: Ջրամանը, որը դրված էր պահարանի վրա, լսելով հիվանդի աղիողորմ ձայնը, խղճալով նրան, հանկարծ հայտնվում է տղայի ձեռքում: Բայց երբ հիվանդը ջրամանը մոտեցնում է շուրթերին, հասկանում է, որ ջրամանը դատարկ է , բարկանում է և նետելով հատակին այն ջարդուփշուր անում: Այս առակի իմաստը այն է, որ ջրամանը փորձեց օգնել հիվանդին, այնքանով, որքանով որ կարող էր, բայց տղան չգնահատեց դա: Մարդ պետք է կյանքում շնորհակալություն հայտնել իմանա, և պետք է ցանկացած փոքրիկ օգնություն գնահատի:

Առաջադրանքներ

1)
a.Աճման կարգով գրե՛ք հետեւյալ թվերը.

-27,-10,-9-6, -2,0,+1, +14, +32 –10, +1, 0, –6, +32, –9, –27, +14։
-27,-10,-9-6, -2,0,+1, +14, +32

b. Գտե՛ք ամենամեծ եւ ամենափոքր թվերը.

–1, +2, +7, –6, +5, 0, –11, +10, –9, +2։
-11, +10
2)  Գտե՛ք հետեւյալ թվերի բացարձակ արժեքները.

– 10, + 1, – 3, + 12, + 18, 0, – 19, – 100։
10, 1, 3, 12, 18, 0, 19, 100
3) Հաշվե՛ք

ա) |– 6| + |4|=10

բ) |– 50| + |– 4|=54

գ) |– 18| · |– 21|=378

դ) |21| – |6|=15

ե) |31| + |27| =58

զ) |44| : |– 4|=-11

է) |– 3| – |– 1|=2

ը) |15| · |– 12|=180

թ) |– 210| : |– 15|=14

5) Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի, ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։
+9
6) Համեմատե՛ք թվերը.

ա) – 8 < 7 , գ) 3 >–13,
ե) – 7 > –17,

բ) – 9 >– 11,
դ) 0 > – 4, զ)
1 < – 8։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

7) Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների աճման
կարգով.

– 18, 0, 29, 3, – 4, – 17, – 5, 39։
-18,-17,-5,-4,0,3,29,39

8) Թվերը դասավորե՛ք նվազման կարգով.

50, – 37, 88, 29, – 67, – 33, – 18։
88,50,29,-18,-33,-37,-67

Հին Հռոմ

Նկարագրիր Ապենինյան թերակղզու աշխարհագրական դիրքը, բնակլիմայական պայմանները/Ճամփորդիր դեպի Իտալիա Google Maps ծրագրով :

Հին Իտալիայի բնական պայմանները և ազգաբնակչությունը

Հռոմը գտնվում էր Իտալիայում՝ Ապենինյան թերակզում, և այդ տարածքի բնիկ ցեղերն էին էտրուսկները, լատինները և հույները:

Պատմիր Հռոմի հիմնադրման ավանդության մասին, ներկայացրու նաև քո հորինած ավանդությունը Հռոմի մասին:

Հռոմ քաղաք- պետությունը հիմնվել է Ք. ա. 753 թ. Միջին Ւտալիայում՝ Տրիբրոսի գետաբերանից ոչ հեռու՝ յոթ բլուրների վրա: Համաձայն ավանդույթի՝ Հռոմի հիմնադիրը հերոս Հռոմուլոսն էր: Նա միավորել էր հարևան ցեղերը՝ տալով քաղաքին ու պետությանը իր անուն:

                                                     Հին հռոմ

/Իմ հորինած լեգենդը Հին Հռոմի մասին/

 Մ․թ․ա․ 753 թվականին  հիմնադրվեց մի քաղաք Հռոմ անունով: Այնտեղ բնակվում էին 2,9 մլն մարդ : Հռումը ունեցել է 7 թագավոր յոթն էլ շատ երկար ժամանակ են կառավարել: Բոլորն էլ շատ լավն եղել իրենց երկրի հմար, փորձել են այն շենացնել և տարածքները մեծացնել:  Բայց մշտապես  պատերազմում էին հարևան պետությունների հետ. փոքրկ Հռոմը կամաց-կամաց մեծանում էր բայց եթե դուք կարծում եք թե ամեն ինչ միշտ լավ էր ավարտվում դուք սխալվում եք, լինում էին դեպքեր, որ հռոմը պարտվում էր, մարդիկ հոգնել էին պատերազմներից. նրանք չէին ուզում պատորազմել: Նրանք ուզում էին խաղաղ ապրել  և այդպես պատերազմները շաուրնակվեցին տարիներ նույնիսկ դարեր:

 Մի հռոմեացի կար Լուկոլոս անունով, նա շատ խելացի էր, սիրում էր ձկնորսությամբ զբղվաղվել: Մի օր դուրս էր եկել զբոսնելու, հանկարծ  որոշում է գնալ  ձուկ բռնելու, բայց  մոտենալով ծովին  հասկանում է,որ ծովի ալիքները շատ բարձր են և ձկնորսության  համար  շատ վտանգավոր. Եվ հանկարծ նայելով ամպերին հասկանում է , որ շատ շուտով ջրհեղեղ է սկսելու և ծովի ալիքներն էլ ավելի են բարձրնալու, որը կարող է վնասել և խորտակել քաղաքը: Վերադառնալով  տանը չի կարողանում մոռանալ տեսածն ու  ամբողջ գիշեր մտածում է այդ ալիքների մասին ,որ եթե միջոցներ չձեռնարկեն և պատնեշներ չկառուցեն կարող են կործանվել:  Առավոտյանը նա որոշեց գնալ թագավորի մոտ և պատմել մասին: Լուկոլուսը ողջունեց թագավորին և սկսեց պատմել:  Թագաորը  քահ-քահ ծիծաղեց և ասաց  այդպիսի բան անհնար է: Բայց Լուկոլուսը պնդում էր, որ դա ճիշտ է, և մենք պետք է շատ բարձր  պատնեշներ կառուցենք ծովի երկայնքով, շատ քիչ ժամանակ ունենք: Թագաորն ասաց, որ եթե նույնիսկ այդպիսի բան կա, ապա ինչպես է նա  պատկերացնում, որ մի փոքրիկ ծով խորտակի  մի մեծ  ու հզոր պետության և  վերջում էլ հավելեց, որ հանկարծ ոչ ոքի դրա մասին չասի և խուճապ չստեղծի:  Երկու մետաղադրամ տալով Լուկոլոսին՝  ուղարկկեց տուն: Լուկոլուսը ճանապրին այն երկու մետաղադրամը դեն նետեց և ասաց, որ իմ քաղաքի անվտանգությունը անգին է  և  սկսեց բոլորին պատմել իր մտահոգության մասին:  Սկզբում մարդիկ հավատացին և  խուճապ սկսվեց մարդիկ փակվում էին իրենց տները :

Մի քանի օր անց այդ լուրը հասնում է թագաորին.  Նա  բարկանում է: Բոլոր մարդկանց կանչում է և ասում  է, որ այդպիսի բան չկա, դուք ու՞մ եք հավատում, մի հասարակ քաղաքացու, թե՞ ձեր հզոր թագավորին: Մարդիկ բղավում են, թե Ձե՜զ, Ձե՜զ, ձերդ գերազանցությո՜ւն: Հրամայեք, որ բանտարկեն այդ  խաբեբա Լուկոլոսին: Եվ այդպես էլ լօնում է, խեղչ Լուկոլոսին ցմահ բանտարկում են:  Եվ հենց այդ երեկոյան էլ ծովի ալինքներն ավելի ու ավելի են բարձրանում: Սկսվում է խուճապ:

Խեղճ Լուկոլսոը միայն աղթում էր իր փոքրիկ բանտախցում: Իսկ ծովի ալիքներն իրենց տակ թողնելով հսկայական տներ ու տարածքներ առաջ է շարժվում:    Թագավորն էլ, մարդիկ էլ  խեղդվում են:

Ահա այսպես էլ ավարտվում է Հին Հռոմի պատմությունը:  

Պետության գլուխ կանգնած էր արքան, որի իշխանությունը, սակայն, ժառանգական չէր, նրան ընտրում էր Ծերակույտը՝ աշխարհաժողովի համանականությամբ

Ներկայացրու վաղ պատմական Հռոմի կառավարման համակարգը:

Հռոմում դեռևս պահպանվել էին տոհմացեղային կենցաղի շատ վերապրոկներ:Արյունակից ընտանիքները միավորվում էին տոհմի մեջ՝ առաջնորդի ղեկավարությամբ: Ցեղին պատկանող ընդհանուր հողատարածքը պարբերաբար վերաբաժանվում էր ըստ տոհմերի և ընտանիքների անդամների: Հետագայում այդ կարգը խախտվեց, ավելի ուժեղներն իրենց ամրակցեցին մեծ ու բերրի հողակտորներ, այդուհանդերձ հողի միակ սեփականատերը ցեղն էր: Այդ իրավունքը փոխանցվեց Հռոմին, որի հողատարածքները կոչվում էին հասարակական դաշտ: Բոլոր չափահաս տղամարդիկ, Հռոմի քաղաքացի ճանաչվելով, ընտանիք կազմելու և հասարակական դաշտից հողակտոր ձեռք բերոլու իրավունք էին ստանում: Նրանք դառնում էին նաև զինվոր՝ պատրաստ կյանքով պաշտպանելու հայրենիքը:Աշխարհաժողովին մասնակցելը քաղաքացիների իրավունքն էր:

Տոհմերի ավագանիները (շուրջ 300 հոգի) կազմում էին հռոմեական պետության գերագույն մարմինը՝ Ծերակույտը (Սենատ): Այն որոշում էր կայացնում պետական կյանքի բոլոր հիմնախնդիրների վերաբերյալ և հետևում դրանց կատարմանը:

Պետության գլուխ կանգնած էր արքան, որի իշխանությունը, սակայն, ժառանգական չէր, նրան ընտրում էր Ծերակույտը՝ աշխարհաժողովի համանականությամբ:

Ներկայացրու քո վերաբերմունքը Սերվիոս Տուլիոսի բարենորոգումների մասին:

Հռոմի արքա Սերվիոս Տուլիոսը Ք. ա. VI դ. կեսերին բարենորոգումներ կատարեց. Իրականացրեց տարածքային և վարչական բաժանում:Քաղաքացիներին բաժանեց դասերի ըստ մարդկանց եկամուտի: Այդ բարենորոգումները տեղիք տվին ներքին հակասությունների: Դրանից օգտվելով՝ Հռոմի վերջին արքան՝ Տարքվինիոսը, որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնել իր ձեռքում: Նա իրեն վեր դասելով օրենքներից բռնություններ գործադրեց: Արդյունքում Հռոմի բնակչությունը Ք. ա. 510 թ. արքային արտաքսեց: Հետո ծերակույտը որոշեց, որ Հռոմում էլ արքա չի լինելու, ծերակույտից ընտրվելու են որոշ մարդիկ և կառավարելու երկիրը (Կոնսուլները):Ես շատ եմ ուզում հայտնվել Հին հռոմում,  քանի որ շատ հետաքրքիր է ուսումնասիրլե  նրանց դարավոր պատմությունը

1) Հաշվե՛ք

ա) |– 6| + |-4|=10

բ) |– 50| + |+ 4|=-46

 գ) |– 18| · |– 21|=378

դ) |-21| – |-6|=-15

2) Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.

ա) (–5) · (–21)>(և 0, 
 դ) (+3) · (+9) և >(+8) · (–7),
բ) (–8) · (+6)< և 0  ե) (–14) · (–12) և> (–10) · (-4),
գ) (+15) · (–4)< և 0
 զ) (+2) · (–1) և< (–6) · (–31)։ 

3) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=-2   
  դ) (29 – 64) + 23=-12
բ) (–43 – 14) – 32,= -61
  ե) (–30 – 21) + 56=47
գ) (–74 + 27) – 15,=-61

Դաս
Առաջադրանքներ

1) ա) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը դրական է։ Ի՞նչ նշաններ կարող են ունենալ բաժանելին և բաժանարարը։

• : + = +
• : – = +

բ) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը բացասական է։ Ինչպիսի՞ն պիտի
լինեն բաժանելիի և բաժանարարի նշանները։
= – , – x + = –

2) Հաշվե՛ք.

ա) +38 ։ (–19)=-2

դ) –420 ։ (–15) =+28

է) 0 ։ (–14)=0

բ) –600 ։ (–150)=+4

ե) –531 ։ (+3) =-177

ը) –121 ։ (–11)=+11

3) Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում
կստացվի հավասարություն.

ա) –3 · -7 = 21,

գ) –10 · 0 = 0,  

ե) –21 · -2 + 3 = 45, 

բ) 6 · -6 = –36,  

դ) –9 · 9 + 1 = –80, 

զ) 2 – 3 · -6 = 20։ 

Դաս 3

1)Գրե՛ք հետևյալ թվերը` աճման կարգով. 31, –1, – 7, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6
-11,-7,-6,-2,-1,0,24,31

3)Հաշվե՛ք

ա) |– 18| · |– 21|=378

բ) |21| – |6|=15

4)Կատարե՛ք գումարում.

ա) (–11) + (+5)=-16
բ) (–8) + (+7)=-15

5)Կատարե՛ք հանում.

ա) –11 – 9=20
բ) 8 – 2=6

6)Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի 

հավասարություն.

ա) (–15) ։ 5 = –3, 

բ) (–30) ։ (–6) = 5։

MUCH MANY

1. There aren’t many apples left.
2. How much money do you need for books?.
3. Are there many people left?.
4. There are many nice people.
5. We won’t have much time please hurry up.
6. I can see many children playing in the garden.
7. It’s happened to me many times.
8. I’d like to have many opportunities for traveling.
9. There isn’t much sugar left.
10. How many chairs can you see?.
11. How many mistakes have you made?.
12. Many native English speakers give private lessons.
13. I haven’t eaten many apples  recently.
14.  How much dollars do you have with you?.
15. Since Peter doesn’t have much time. He can’t come to see me.
16. How much tea would you like?.
17. He can’t get much attention he used to have that’s why he is so nervous.
18. We have many difficult exercises to do for our homework.
19. Many rainy days caused lots of floods in our country.
20. How much energy does the world need?.
21. Here you can find many skirts and T-shirts.
22. You will not have much freedom to choose what you like to eat if you stay there.
23. Do you have much work to do?.
24. Lisa has many toys she doesn’t want to play with.
25. As you’re late there isn’t much cake left.
26. Simon faced many problems  yesterdays.
27. She used to get many presents.
28. They don’t  seem to have many problems.

1. Look there is an elephant  and a tiny mouse in the cage!
2. There aren’t  any penguins in the zoo but there are some monkeys.
3.  I haven’t got any oil left. Can you lend me any?.
4. My father is reading a newspaper and you are playing a game.
5. Celia isn’t wearing  any sunglasses she is wearing a pink dress.
6. Are you waiting a bus? No I’m waiting for a teacher.
7. No, they aren’t watching   any videos. They are doing a homework.
8. The policeman wears a blue  uniform  and  some boots.
9. Excuse me is there any computer free.
10. She’s  got  a angry dog  and a lovely cat.
11. There wasn’t any money for me. My father gave me some coins.
12. She didn’t get any letters from his friend.
13. His boyfriend was an ugly person.
14. I watched an extraordinary event at  the circus.
15. The monster has got some long legs and a big mouth.
16. Did you get  any information at the desk.
17. We are eating some fish and drinking a glass of milk.
18. Some short stories were really funny.
19. I didn’t   have  any ice cream I had some crisps.
20. She said it was an easy exercise.
21. My mother didn’t give me any help whit my homework.

աջադրանքեր

1) Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+7) + (+2)=9

գ) (+10) + (+15)=25

ե) (–17) + (–12)=-5

բ) (–18) + (–3)=-15

դ) (–21) + (–4)=-17

զ) (–29) + (–41)=12

2) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.

ա) –10, +7 եւ –3=-6

գ) +7, +3 եւ –4=6

ե) +23, –40 եւ +6=-11

բ) –18, +11 եւ –10=-17

դ) +18, –27 եւ –5=-14

զ) –29, +40 եւ +30=41

3) Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. եւ վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
48+25=73տարի

տարի է ապրել այդ հույնը։

4) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի

հավասարություն.

ա) *
-9 + 8 = –1, դ) -18 + 7  –11, 

բ) –3 + 3 = –6, ե) -12 + 2 = –10, 

գ) –8 + -2 = –10, զ) -11 + 20 = 9։

5) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.

ա) –3, –9 եւ –5=-17

բ) –1, –20 եւ –8=-29

6) Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի տեսքով.

ա) –30, բ) –25։
ա) –30=(-17)+(-13)
բ) –25=(-5)+(-20)
գ) –62=(-30)+(-32)
դ) –50=(-25)+(-25)
ե) –38=(-25)+(-13)

7) Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+3) + (–4), դ) (+15) + (–6), 

բ) (–11) + (+5), ե) (–8) + (+7),

գ) (–10) + (+3), զ) (+31) + (–10)։

(+3) + (-4) = -1
(+15) + (-6) = +9
(-8) + (+7) = -1
(-11)+(+5)=-6

(-10)+(+3)=-7
(+31)+(-10)=+21

8) Էլեկտրագնացքը, կայարանից դուրս գալով, նախ մի ուղղությամբ

անցել է 35 կմ, ապա հակառակ ուղղությամբ` 63 կմ։ Կայարանից ի՞նչ հեռավորության վրա է գտնվում էլեկտրագնացքը։
63-35=28
Պատ 28-կմ։

Դաս 12.

Առաջադրանքեր

1) Հաշվե՛ք.

ա) |–3| + |+2| – 4=1

գ) 4 · |+6|– 3 · |–7| + 2=5

բ) |–28| + |–6| – 25=9

դ) 18 · |–8|+ 3 · |+4| – 100=56

2)  Հաշվե՛ք 2 ·|*| – |–6| + 3 արտահայտության արժեքները` աստղանիշի

փոխարեն տեղադրելով +2, –10, +5, –6, –1, 0 թվերը։
2*|+2|-|-6|+3=1
2 ·|-10| – |–6| + 3=17
2 ·|+5| – |–6| + 3=7
2 ·|-6| – |–6| + 3=9
2 ·|-1| – |–6| + 3=-1
2 ·|0| – |–6| + 3=-3

3) Պատկերացրե՛ք 1 կմ երկարությամբ մի գնացք, որն ընթանում է

60 կմ/ժ արագությամբ։ Ինչքա՞ն ժամանակում այդպիսի գնացքը

կանցնի 1 կմ երկարությամբ թունելը։
Պատ 1րոպեում։

Առաջադրանքներ

1)Հաշվել

ա) 6 – 7=-1

բ) –30 – 44=-74

գ) 12 – 9=3

դ) 18 – 23=-5

ե) –11 – 9=-20

զ) 8 – 2=6

է) –16 – 7=-23

ը) 0 –16=-16

2) Կատարե՛ք հանում.
ա) 34 – (–7) = 34 + 7= 41

բ) 101 – (–8) = 101 + 8= 109

գ) 29 – (–11) = 29 + 11 = 40

դ) –70 – (–14) = -70 + 14 = 84

ե) –48 – (–25) = -48 + 5 = -23

զ) –17 – (–34) = -17 + 34 = 17

է) –52 – (–2) = -52 + 2 = -50

ը) 82 – (–3) = 82 + 3 = 85

3) Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.

ա) 8 – 3 և 3 – 8, =8-3
գ) –25 – (–3) և –3 – (–25),=-3-25=-3-25

բ) (–7) – 4 և 4 – (–7),=-7-4
դ) 6 – (–2) և (–2) – 6։=6–2

 Ի՞նչ օրինաչափություն է այստեղ գործում։

4) Օդի ջերմությունը իջավ 70C-ով և դարձավ –30C։ Որքա՞ն էր օդի 

ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։
–30+(+70)=+40

Պատ.` +40^o C:

5)  Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20,=-2

բ) (–43 – 14) – 32=82

գ) (–74 + 27) – 15=-62