Category: Uncategorized

Զատկական առած- ասածվացքներ, ասիկ-ասույթներ

Քրիստոս հարեաւ ի մեռելոց: Օրհնեալ է հարութիւնն Քրիստոսի:

Տիկին-տիկին, տիկնակոթ, Տիկինը գնաց բանջարի, Բանջար չկար, խոտ կար, Խոտի տակին ծիտ կար: Ծտի տակին ձու կար, Քեռիս փայտը կտրատեց, Քեռակինս ձուն խաշեց, Մոտեցա մինը վերցնեմ, Շերեփը գլխիս քաշեց:

Կարմիր արև քեզ, ախպեր, Աստծու բարև քեզ, ախպեր:

Կարմիր եզին օղն ու կոճակ, Կարմիր հավկիթս դուրս բերեք, Ճերմակ հավկիթս ներս տարեք:

Զատկեզատի~կ է, նավակատի~կ է, չամչեհատի~կ է:

Կարմիր ձու տուր, կարմիր օր տամ:

_ Մարիամ խաթուն, Մարիամ խաթուն, Իջի մեր տուն, իջի մեր տուն, Ես քեզ կտամ նուշի կթուն:

Զատիկ, զատիկ, նավակատիկ, արի նստի մեր տան մոտիկ:

Տի~զ- տի~զ, Ակլատիզ, Մազդ բիզ-բիզ, Ակլատիզ, Պասը գնաց, Զատիկն եկավ, Այծն էլ խոտը կերել է:

Ակլատիզը փետելով զատիկը շուտ չես բերի:

Էլ պաս չկա, բան չկա, ի~նչ պիտի անես հիմա, ա՛յ թոռոմած կծու սոխ, քեզնից վախեցող չկա:

Ծերացել ես, ծե~ր_ծե~ր, մնացել ես դու անտեր, Փետուր չունես, պոչ ունես, պոչդ առ ու հեռացիր:

Դռան առաջ հերկեցինք, Զատկի ձվեր ներկեցինք, Դրկցին ողջույն տվեցինք: Լուսնյակն անուշ, հովն անուշ, Հում կաթի պաղ սերն անուշ:

Մարիա՛մ խաթուն, Մարիա՛մ խաթուն, Իջի մեր տուն, իջի մեր տուն, Ես քեզ կտամ նուշի կթոն /միջուկ/:

Կարմիր եզին օղն ու կոճակ, Կարմիր հավկիթս դուրս բերեք, Ճերմակ հավկիթս ներս տարեք

Զատկեզատի~կ է, նավակատի~կ է, չամչեհատի~կ է: Ունեցողի համար ամեն օր Զատիկ է: Զատիկն առանց ձվի չի լինի: Հավը կուտե հատիկ-հատիկ, ծով ձմեռեն կելնի Զատիկ: Ակլատիզը փետելով զատիկը շուտ չես բերի:

Զատկական հանելուկներ

1 .Ուլուլիկ, պուլուլիկ,

Մեջը դեղին ուլունք:

/ձու/

2. Տուն ունեմ, դուռ չունի,

Դուրսն արծաթ, մեջը ոսկի:

3 . Այսօր կլոր մարմար քար, Վաղը թռչի վեր ու վար:

4 . Շնչավորից անշունչ ելավ, Անշունչից շնչավոր:

/զատիկ/

5. Կարաս ունեմ մի պուճուր, Մեջը՝ երկու գույնի ջուր:

/ձու/

Ինչպես են տոնում Զատկի տոնը տարբեր երկրներում

Ֆինլանդիա

Ֆինլանդիայում երեխաները Զատիկին ներկում են երեսը, գլխին եւ պարանոցին փաթաթում են շարֆ եւ դուրս են գալիս փողոց` մուրացկանության: Արեւմտյան Ֆինլանդիայի որոշ հատվածներում մարդիկ խարույկ են վառում: Համաձայն ավանդույթի` ծուխն իր հետ տանում է երկրի վրա շրջող չար հոգիներին:

Լեհաստան

Զատիկի օրը նմանվում է հայկական Վարդավառին: Մարդիկ միմյանց վրա ջուր են լցնում: Այս ավանդույթը կոչվում է Սմինգուս-Դինգուս: Ըստ լեգենդի` այն աղջիկները, որոնց ջրեն, տարվա ընթացքում կամուսնանան:

Ֆրանսիա

Եթե Զատիկի օրը հայտնվեք ֆրանսիական (Haux) քաղաքում, ապա չմոռանաք ձեզ հետ վերցնել պատառաքաղ, քանի որ այստեղ արդեն ավանդույթ է դարձել տոնի օրը գլխավոր հրապարակում մատուցել հսկայական ձվածեղ: Այս օմլետը պատրաստվում է մոտավորապես 4500 հավկիթից եւ կարող է կշտացնել 1000 հոգու: Ասում են` այս ավանդույթը ձեւավորվել է այն ժամանակ, երբ Նապոլեոնն իր զորքի հետ ճանապարհորդելով Ֆրանսիայում` կանգ է առնում մի փոքրիկ քաղաքում, որտեղ նրան օմլետ են հյուրասիրում: Նրան այնքան է դուր գալիս ուտեստը, որ նա հրամայում է քաղաքի բոլոր մարդկանց հավաքել իրենց տանը մնացած հավկիթներն ու դրանցից բոլորով պատրաստել օմլետ:

Հունաստան

Հունաստանի որոշ հատվածներում Զատիկի օրը պատուհանից դեն են նետում հին սպասքը` թավաները, կուժերը եւ այլն: Ինչ-որ չափով այս ավանդույթը նման է Վենետիկի Ամանորյա ավանդույթին, երբ պատուհանից դեն են նետում հին իրերը:

Թեսթ 1 
Ջանի Ռոդարի 
Տարօրինակ Հարցեր 

Կար-չկար մի տղա, որն ամբո□ջ օրը սրան-նրան ձանձրացնում էր իր հարցերով: Հարցեր տալն, իհարկե, վատ բան չէ, ընդհակառակը, հարցասիրությունը գովելի է, բայց վատն այն է, որ այդ տղայի հարցերին ոչ ոք չէր կարողանում պատասխանել: 

Ասենք՝ գալիս էր ու հարցնում. 

-Ինչո՞ւ դարակները սեղան ունեն: 

Մարդիկ զարմանքից աչքերը չռում էին կամ էլ հենց այնպես պատասխանում. 

-Դարակները նրա համար են, որ նրանց մեջ որևէ բան դնեն, օրինակ՝ սպասք, դանակ, պատառաքաղ և այլն: 

-Ես գիտեմ՝ ինչի համար են դարակները, բայց ինչո՞ւ դարակները սեղան ունեն: 

Մարդիկ թոթովում էին ուսերը ու հեռանում: 

Մի ուրիշ ան□ամ նա հարցնում էր. 

-Ինչո՞ւ պոչը ձուկ ունի: 

Կամ թե՝  ինչո՞ւ բեղերը կատու ունեն: 

Տղան մեծանում էր, բայց շարունակում էր մնալ ինչուիկ և այն էլ ոչ թե սովորական, այլ՝ հակառակ ինչուիկ: 

Մեծանալուց հետո էլ նա դիմում էր բոլորին զանազան հարցերով: Պարզ է, որ ոչ ոք չէր կարողանում պատախանել նրա հարցերին: Բոլորովին հուսահատվելով՝ հակառակ ինչուիկը տեղափոխվեց մի սարի գագաթ, իր համար խրճիթ շինեց և այնտեղ հնարում էր նոր-նոր հարցեր: Հնարում էր, գրում  տետրի մեջ, իսկ հետո մեծ տանջանքով աշխատում գտնել դրանց պատասխանները: Սակայն ամբողջ կյանքում նա այդպես էլ եր□եք չգտավ իր հարցերի պատասխանները: Եվ ինչպե՞ս գտներ, եթե նրա տետրում գրված էր.«Ինչո՞ւ ստվերը բարդի ունի: Ինչո՞ւ ամպերը նամակ չեն գրում: Ինչո՞ւ նամականիշները գարեջուր չեն խմում»: 

Աստիճանաբար նրա մորուքն աճեց, երկա~ր մորուք դար□ավ. նա չէր էլ մտածում սափրել: Դրա փոխարեն նա նոր հարց հորինեց՝ «Ինչո՞ւ մորուքը դեմք ունի»: 

Երբ նա մեռավ, մի գիտնական ուսումնասիրեց նրա կյանքը և զարմանալի հայտնագործություն արեց: Պարզեց, որ ինչուիկը սովոր էր գուլպաները շրջերես հագնել և այդպես էլ հագնում էր իր ամբողջ կյանքում: Հենց այդ պատճառով էլ մինչև վերջ չսովորեց ճիշտ հարցեր տալ: 

Հապա նայիր քո գուլպաներին. ճի՞շտ ես հագել: 

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դու՛րս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը: 
   ամբողջ 

երբեք 
անգամ 

դարձավ 

2. Ի՞նչ է նշանակում տեքստում հանդիպող շրջերես բառը: 
   ա/երեսառած  

բ/կամակոր     

գ/հակառակ կողմով 
դ/բոլորին հակառակ 

3. Գրի՛ր տեքստում ընդգծված բառերի հականիշները: 
   վատ – լավ 

Սովորական -անսովոր 

պարզ – բարդ 
երկար – կարճ 

4. Տեքստի տրված բառերից  որո՞ւմ վերջածանց չկա. 

ա/սովորական 
բ/ինչուիկ 
գ/բոլորովին 
դ/գարեջուր 
 

5. Տեքստի տրված բառերից ո՞րն է դրված եզակի թվով. 

ա/աչքերը         

բ/ հարցերին     

գ/ դարակները   

դ/ խրճիթ           

6. Տեքսից դու՛րս գրիր երկուական գոյական և ածական: 

Գարեջուր,  նամականիշները   
շրջերես, երկար, 

7. Վերականգնի՛ր տրված բայերի ուղիղ ձևերը: 
   ա/ձանձրացնում է     – ձանձրանալ 

բ/չէր կարողանում    – չկարողանալ 

գ/դնեն          – դնել 
դ/դարձավ   -դառնալ 

8. Գտի՛ր ընդգծված նախադասության ենթական ու ստորոգյալը: 
   ենթակա       —ստվերը 

ստորոգյալ     —ունի 

9. Ո՞րն է կլոր տարի դարձվածքի իմաստը. 

ա/մի քանի տարի 
բ/ամբողջ կյանքում 
գ/ամբողջ տարին 
դ/ տարվա կեսը 
 

10. Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը. 
    Մի փոքրիկ պապիկ, 
    հագին հազար շապիկ: 
                                      Օրացույց 

11. Մեկ նախադասությամբ նկարագրի՛ր հարցասեր տղային: 
    Հետքրքրասեր, բայց անիմաստ հարց տվող տղա է Ինչուիկը: 

12. Ինչո՞ւ  էր դժվար պատասխանել տղայի հարցերին. 

ա/հարցերը շատ էին դժվար 
բ/տղան հետաքրքիր ինչուիկ էր 
գ/տղան հակառակ ինչուիկ էր 
դ/տղան անընդհատ հարցեր էր տալիս 

13. Բոլորովին հուսահատվելով ̀ ի՞նչ արեց ինչուիկը: 
    Նա գնաց սար և իր համար  սարի գագաթին մի խրճիթ շինեց ու սկսեց ապրել այնտեղ: Իր հարցերն էլ գրի առնավ տետրում  ու հետո շատ մեծ դժվարությամբ փորձեց դրանց պատասխանները գտնել: Բայց ցավոք երբեք այդպես էլ չգտավ այդ հարցերի պատասխանները: Եվ ինչպես գտներ, չ՞է որ դրանք սովորական հարցեր չէին 

14. Հորինի՛ր նմանատիպ երեք հարց ու պատասխանի՛ր: 
    Ինչու՞ նամակը աղավնի չի տանում: Քանի որ աղավնին  է նամակ տանում կամ բերում: 

 Ինչու՞ է ծառը աճում խնձորին: Ծառը չի աճում խնձորին, այլ խնձորն է աճում ծառին: 

 Ինչու՞ է վառարանը վառվում փայտի մեջ: Փայտն է վառվում վառարանի մեջ, այլ ոչ թե վառանը փայտի մեջ: 

15. Նայի՛ր շուրջդ. գտի՛ր թարս հարցեր : 

Ինչո՞ւ ստեղնաշարը համակարգիչ ունի: 

 Ինչո՞ւ խոհանոցը դանակ պատառաքաղ և գդալ ունի: 

Ինչո՞ւ ոտքերը մարդ ունեն: 

Բնութագրի՛ր հերոսին մի քանի նախադասությամբ:

Ես նրան նմանեցրեցի Հովհաննես Թումանյանի Սուտլիկ որսկանին:

Նա շատ զվառճալի է, իսկ նրա պատմվածքները շատ հետաքրքիր են :

Երբեմն նրա պատմություներին հավատում ես, երբեմն էլ չափը շատ է անցնում, հավատալը անհնար է:

Ո՞ր պատմությունը քեզ ամենից շատ համոզեց, որը՝ ոչ։ Ինչո՞ւ

Քեզ դուր եկած հատվածը դուրս գրիր և պատճառաբանիր, թե ինչո՞ւ է այն քեզ դուր գալիս։

Մյունուխաուզենի պատմվածքներից ինձ դուր եկավ <<Չինական գինին>>: Ինձ դուր եկավ այս պաըմությունը, որովհետև Մյունխաուզենը համարձակութուն է ունենում գրազ գալ թագավորի հետ, և գրազը հաղթում է, հետո էլ հնարամտորեն տիրանում թագավորի հարստությանը:

Ինձ դուր եկած հատվածը՝

Գինին իսկապես լավն էր։ Բայց առաջին իսկ կումից հետո ես հայտնեցի, որ Չինաստանում չինական բողդիխան Ֆու Չանի գինին սրանից շատ լավն է։

Իմ սիրելի Մյունխհաուզեն,– գոչեց սուլթանը,― ես սովոր եմ ձեր ամեն մի խոսքին հավատալու, որովհետև դուք աշխարհիս ամենաճշմարտախոս մարդն եք, բայց երդվում եմ, որ հիմա դուք ճիշտ չեք ասում, սրանից լավ գինի չի լինի։

― Իսկ ես կապացուցեմ, որ կլինի։

— Մյունխհաուզեն, դուք հիմար բան եք ասում։

— Ոչ, ես ճշմարիտ եմ խոսում և խոստանում եմ մի ժամից հետո հանձնել ձեզ բողդիխանի մառանից մի շիշ այնպիսի գինի, որի համեմատ ձեր գինին քացախ է։

Այս հատվածը ինձ դուր եկավ այն բանի համար, որ նա ասաց, համարձակվեց իր կյանքը վտանգել, բայց ի վերջո ապացուցեց, և թագավորն էլ իր բերնով խոստովանեց, որ իսկապես գինին լավն է:

Իսկ ինձ դուր չեկավ <<Փոթորիկ>> պատմվածքը որվհետև այն կարդալիս, որևէ նկար, պատկեր, դրվագ իմ գլխում չհայտնվեց: Ես ոչ մի կերպ չկարողացա պատկերացնել այդ պատմվածքի բովանդակությունը իմ առջև: Ես երբ ինչ-որ բան եմ կարդում անպայման փորձում եմ այդ պատմվածքի մեջ մտնել և մի հերոս էլ ես դառնամ, բայց այստեղ չկարողացա

1.Լրացրեք նախադասությունները` ընդգծված գոյականներին տալով ներքևի ածականներից որևէ մեկը: 

Փոքրամարմին աղջիկը անհանգիստ շուրջն էր նայում: 

Ձիավորները սրարշավ հասան մի կանաչապատ դաշտավայր: 
Անսպառ երջանկությունը պատել էր պատանու սիրտը: 

Գազազած ամբոխը հոծ խմբերով մոտեցավ կալվածատիրոջ տանը: 

Ճամփորդները հասան մի ստվերաիտ անտառ և սպասեցին իրենց ուղեկցին: 

Վաղեմի ընկերները փոքրիկ առիթով վիճել էին և բաժանվել իրարից:  

Վաղեմի, գազազած, կանաչապատ, անսպառ, փոքրամարմին, ստվերախիտ: 

2. Դուրս գրել բոլոր ածականները: 

Առավոտյան պայծառ արևը շողում էր կապտավուն երկնքում: Սառնորակ ու մաքուր օդում տարածվել էր երփներանգ ծաղիկների արբեցնող բույրը: Անահիտը հագավ վարդագույն վերնաշապիկը, դրեց ճերմակ գլխարկը ու երջանիկ ժպիտով դուրս նայեց կիսաբաց լուսամուտից: Շուրջբոլորը սավառնում էին թռչունները գարնան հիասքանչ ու թարմեցնող օրով խենթացած:  

Պայծառ, կապտավուն, սառնորակ, մաքուր, երփներանգ, արբեցնող, վարդագույն, ճերմակ, կիսաբաց, հիասքանչ, թարմեցնող 

3.Հետևյալ գոյականներից ստացեք ածականներ և գրեք, թե ինչ փոփոխություն կատարեցիք բառերի հետ: 

Հնություն, մեծություն, լավություն, երջանկություն, հնչեղություն, ագահություն, ստորություն, հաջողություն, լայնություն, երկարաություն: 

Հին, մեծ, լավ, եչջանիկ, հնչեղ, ագահ, ստոր, հաջող, լայն, երկար 

Ես վերցրել եմ այս բարդ բառերի արմատները: 

1.Բանաստեղծությունից դուրս գրել  գոյական 

Կյանք, երգ, երկինք, աստղ, ճահիճ, հյուր 

2. Բանաստեղծությունից դուրս գրել երկու ածանցավոր բառ, ցույց տալ դրանց արմատն ու  կազմել նոր բառեր: 

Անհուն -ան /նախածանց/ հուն /արմատ/ 

Անտուն, անտեր, անխելք 

Ճամփորդ – ճամփա /արմատ/ – որդ /վերջածանց/ 

Օրիորդ, որսորդ 

14.

When Cinderella heard about the dance she wanted to go too.

 Her aunt and the ugly sisters laughed at her but didn’t take her to the dance.

 A coach came to the door and  the ugly sisters went to the dance with their mother.

Cinderella looked up and saw а little old lady.

 She had a stick in her hand.

When Cinderella brought them the little lady waved her stick.

The lady waved her stick and Cinderella wore a beautiful dress and glass shoes.

15.

Her aunt and the ugly sisters laughed at her and didn’t take her to the dance.

 Cinderella looked up and saw a little old lady.

She had a stick in her hand.

When Cinderella brought them, the little lady waved her stick.

 The pumpkin became a big coach.

 You must be at home before midnight .

16.

about, she, Cinderella, when, the, wanted, heard, dance, too, to go

 When Cinderella heard about the dance she wanted to go too.

 to, a coach, door, came, the-

A coach came to the door.

 sisters, to the dance, their, went, the, mother, with, ugly-

Sisters went to the dance with their mother.

 lady, and, Cinderella, a, looked up, little, saw, old-

Cinderella looked up and saw а little old lady.

 hand, she, a stick, in, had, her-

She had a stick in her hand.

 brought, lady, when, the, them, Cinderella, stick, little, her, waved-

 Cinderella brought them, the little lady waved her stick.

 horses, the, became, mice-

 The mice became horses.

17.

Why didn’t Cinderella go to the dance?

Her aunt and the ugly sisters laughed at her and didn’t take her to the dance.

 With whom did ugly sisters go to the dance?

With their mother.

 What did Cinderella do?

She began to cry.

 What did the little old lady say?

Don’t cry, Cinderella. I will help you.”

 What had the old lady in her hand?

She has a stick in her hand.

 What did the little lady tell Cinderella?

“First, bring me a pumpkin”, said the little old lady. “Then bring me a mousetrap with the mice in it.

18.

Coach

Voice

Stick

Pumpkin

Ex.2 p122

Big-bigger-biggest

new -newer newest 

happy-happier-happiest

 young -younger- youngest

beautiful-    more beautiful- most beautiful

comfortable- more comfortable -most comfortable

 good-better -best

 small-smaller smallest

 much-more- most

 warm-warmer warmest
many-more- most

 cold-colder coldest

 hot-hotter- hottest 

 bright -brighter -brightest

interesting- more interesting -most interesting

 bad-worse -worst

 old-older-oldest

 large-larger-largest

Ex3=p-122

Positive	Comparative	Superlative
Small	smaller	Smallest
Big	bigger	biggest
Good	better	best
Bad	worse	worst
Young	younger	youngest
Cold	colder	coldest

My Dad’s car isn’t new. Your Dad’s car is newer then my Dad’s.

This book isn’t interesting. That book is more interesting then this book.

Yesterday wasn’t warm. Today is warmer then yesterday.

 Ann’s doll isn’t nice. Mary’s doll is nicer then Ann’s.

Your garden isn’t beautiful. Our garden is more beautiful then yours.

My room isn’t comfortable. Your room is more comfortable then my room. .

Tom’s computer isn’t good. Mary’s computer is  better then Tom’s .

September isn’t a cold month. October is colder then September.

Ex 4.

A: Is Tom’s house big?  A: Is Ann a good pupil? A: Is your room cozy? A: Is their classroom dirty? A: Is Mary a beautiful girl?

B: Yes, it is the biggest house in the town.   B: Yes, she is the  best  pupil in our class. B: Yes, it is the coziest room in our house. B: Yes, their classroom is the dirtiest in the school.   B: Yes, she is the most beautiful girl in our class.

Բնութագրի՛ր հերոսին մի քանի նախադասությամբ:

Ես նրան նմանեցրեցի Հովհաննես Թումանյանի Սուտլիկ որսկանին:

Նա շատ զվառճալի է, իսկ նրա պատմվածքները շատ հետաքրքիր են :

Երբեմն նրա պատմություներին հավատում ես, երբեմն էլ չափը շատ է անցնում, հավատալը անհնար է:

Continue reading “Մայրենի․ մարտ” →

1.Լրացրեք նախադասությունները` ընդգծված գոյականներին տալով ներքևի ածականներից որևէ մեկը:

Փոքրամարմին աղջիկը անհանգիստ շուրջն էր նայում:

Ձիավորները սրարշավ հասան մի կանաչապատ դաշտավայր: Անսպառ երջանկությունը պատել էր պատանու սիրտը:

Continue reading “Մայրենի-մարտ” →