Որո՞նք են կենդանի օրգանիզմների կենսամիջավայրը:
Կենդանի օրգանիզմները բնակվում են մեզ շրջապատող բնության որոշակի միջավայրերում: Բնակության համար պիտանի միջավայրեր են ծառայում ջուրը, օդը, ցամաքը, հողը, այլ կենդանի օրգանիզմները:
Ո՞րն է կոչվում օրգանիզմի բնակության վայր:
Կենսամիջավայրի այն որոշակի տարածքը, որտեղ բնակվում է կենդանի օրգանիզմը, կոչվում է բնակության վայր։
Էկոլոգիական ի՞նչ գործոններ գիտեք:
Անկենդան բնության գործոններ են` լույսը, խոնավությունը, ջերմությունը, քամին, անձրևը, կարկուտը, հողի և ջրի աղային ու գազային կազմը, այլ նաև այն փոխադարձ կապերը, որոնք գոյություն ունեն նրանց միջև:
Ինչպե՞ս է խոնավությունը ազդում կենդանի օրգանիզմների վրա:
Ջուրը շատ կարևոր դեր ունի բույսերի և կենդանիների կյանքում։Ջրի անբավարարությունը կարող է բերել բոլոր կենսական գործընթացների դադարեցման և հանգեցնել մահվան։
Ի՞նչ նշանակություն ունի լույսը կենդանի օրգանիզմների համար:
Կանաչ բույսերը միայն լույսի ազդեցությամբ են ստեղծում օրգանական նյութեր, որոնք,ինչպես գիտեք, օգտագործում են մնացած բոլոր կենդանի օրգանիզմները։
2 ժամ. Բնական համակեցություններ
Գրականության հղումը Էջ 143, 144
Հարցեր՝
1. Ի՞նչ բնական համակեցություն գիտեք:
Բնական համակեցության օրինակներ են անտառը, անապատը, ճահիճը, մարգագետինը, լիճ:
2. Ինչու՞ են բույսերին համարում արտադրողներ:
Բույսերին համարում են արտադրողներ, որովհետև նրանք են միայն արտադրում այն օրգանական նյութերը, որոնց օգտագործում են բոլոր մնացած կենդանի օրգանիզմներ:
3. Թվարկե՛ք էկոհամակարգի երեք հիմնական բաղադրիչներ:
Կառուցվածքային տեսանկյունից էկոհամակարգում առանձնացնում են՝
կլիմայական ռեժիմը, որը բնորոշում է ջերմաստիճանը, խոնավությունը, լուսավորման ռեժիմները և միջավայրի մնացած ֆիզիկական բնութագրիչները.
ոչ օրգանական նյութերը, որոնք ներառվում են շրջապտույտի մեջ.
օրգանական միացությունները, որոնք նյութերի և էներգիայի շրջապտույտում միավորում են բիոտիկ և աբիոտիկ մասերը.
պրոդուցենտ օրգանիզմները, որոնք ստեղծում են նախասկզբնական արտադրանքը.
մակրոկոնսումենտներ կամ ֆագոտրոֆներ՝ հետերոտրոֆներ, որոնք սնվում են այլ օրգանիզմներով կամ օրգանական նյութի խոշոր մասնիկներով.
միկրոկոնսումենտներ (սապրոտրոֆ)` հետերոտրոֆներ, հիմնականում սնկեր և բակտերիաներ, որոնք քայքայում են մեռած օրգանական նյութը՝ բյուրեղացնելով այն, դրանով վերադարձնելով այն շրջապտույտի մեջ.
Գայանե Հովհաննիսյան 