Month: April 2022

1) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 65,103 ⋅ 10=651,03

բ) 0,329 ⋅ 1000=329

գ) 7,393 ⋅ 10000=73930

դ) 0,999 ⋅ 100=99,9

ե) –59,32 ⋅ 10=593,2

զ) –0,00018 ⋅ 100=-0,018

2) Ճի՞շտ է, որ`

ա) 75,30 = 75,3(այո)

բ) 1,64 = 1,6400(այո)

գ) 96 = 96,0(այո)

դ) 10,08 = 10,8(ոչ)

ե) 40,3 = 40,300(այո)

զ) 17 = 170(ոչ)

3) Կատարե՛ք բաժանում.
ա) 35,707 ։ 10=3,5707

բ) 0,98 ։ 100=98

գ) 1,765 ։ 1000=0,001765

դ) 2 ։ 10=0,2

ե) 673,1 ։ 1000=0,6731

զ) 829 ։ 100=8,29

է) –300 ։ 10000=-0,300

ը) –0,06 ։ 10=0,006

թ) 12,25 ։ 100=0,1225

4) Գործվածքի 1 մետրն արժե 8,5 հազար դրամ: Ի՞նչ կարժենա այդ
գործվածքի 10 մետրը:
8.5*10=85
85000

5) Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ մեծ է տրված թվից.
ա) 81,2*100=8120
գ) 0,002*100=0,2
ե) 6,29*100=629

6) Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ փոքր է տրված թվից.
ա) 36,62:100=0,3662

գ) 1,7:100=0,017

ե) 0,003:100=0,00003

7) 100 կգ կոնֆետի համար վճարել են 72,5 հազար դրամ: Ի՞նչ արժեայդ կոնֆետի 1 կիլոգրամը:
72,5:100=0,725 հազար դրամ

Պատ.՝ 725 դրամ

գումարում.
ա) 3,82 + 41,705 = 45,525
բ) 0,921 + 4,8 = 5,721
գ) 8,903 + 152,9 = 161,803
դ) 0,0032 + 1119,69 = 1119,6932
ե) 5,51 + 6,36 = 11,87
զ) 0,002 + 0,00017 = 0,00217:

2) Կատարե՛ք գործողությունները.
ա) (6,93 + 1,08) ⋅ 10 + (9,734 + 11,25) ⋅ 100 = 2178,5

3) Քառակուսու կողմի երկարությունը 3,72 դմ է։ Եթե քառակուսու

կողմը մեծացվի 10 անգամ, ինչի՞ հավասար կլինի ստացված քառակուսու պարագիծը։
Լուծում
3,72×10=37,20սմ
37,20+37,20+37,20+37,20=148,80սմ
Պատ.`148,80սմ

4) Կատարե՛ք գումարում.
ա)(–1,2) + (–3,4)=-4,6, գ) (–0,37) + (–6,23)=-6,60, ե) (–1,001) + (–2,456)=-3,457,
բ) (–8,75) + (–1,25)=-9,100,
դ) (–4,38) + (–2,04)=-6,42,։ զ) (–18,203) + (–0,411)=-18,614։

5) Ուղղանկյան երկարությունը 36,6 սմ է, իսկ լայնությունը՝ 24,2 սմ։

Եթե նրա երկարությունը 10 անգամ մեծացվի, իսկ լայնությունը 10

անգամ փոքրացվի, որքա՞ն կլինի ստացված ուղղանկյան պարագիծը։
2⋅(36,6+24,2)=121,6
2⋅(366+2,42)=736,8

1) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը մեծացրե՛ք 10 անգամ.

ա) 7,02, բ) 83,204, գ) 20, դ) 0,008

ա)7,02=70,2

բ)83,204=832,04

գ)20=200

դ)0,008=0,08

2) Գրե՛ք ստորակետից հետո հինգ թվանշան ունեցող տասնորդական

կոտորակ, որը հավասար է 103,2 կոտորակին։

103,2 նույնն է թե 103,20000

եթե կրճատենք կլինի նույն թիվը

3) Գնել են կոնֆետի 12 մեծ և փոքր տուփեր։ Մեծ տուփի

կոնֆետների զանգվածը 800 գ է, իսկ փոքրինը՝ 500 գ։

Կոնֆետների ընդհանուր զանգվածը 6 կգ 900 գ է։ Քանի՞ մեծ և

քանի՞ փոքր տուփ կոնֆետ են գնել։

Լուծում

12×500=6000

6900-6000=900

800-500=300

900:300=3

4) Հետևյալ թվերից յուրաքանչյուրը փոքրացրե՛ք 100 անգամ.

ա) 32,11, բ) 0,005, գ) 2,32, դ) 1534,1։
ա) 32,11 : 100 = 0,3211
գ) 2,32 : 100 = 0,0232
0,005:100=0,00005
1534,1:100=15,341

5) Համեմատե՛ք կոտորակները.
ա) 3,853 > 2,64 , դ) 15,899 > 14,9 , ե) 78832,91 > 78732,91 ,
բ) 72,93 < 73,851 , գ) 0,382 < 0,45 , զ) 663,0001 < 663,0002

2) Ո՞ր բնական թվերն են գտնվում հետևյալ տասնորդական

կոտորակների միջև.
ա) 5,68-ի և 6,7-ի միջև գտնվում է 6 բնական թիվը։
բ) -2,001-ի և 3,5-ի միջև գտնվում են 1, 2 և 3 բնական թվերը։
գ) 7,2-ի և 8,2-ի միջև գտնվում է 8 բնական թիվը։
դ) -1,5-ի և 3,5-ի միջև գտնվում են 1, 2 և 3 բնական թվերը
ե) 2,833-ի և 4,11-ի միջև գտնվում են 3 և 4 բնական թվերը
զ) 7,1-ի և 10,2-ի միջև գտնվում են 8, 9 և էճ բնական թվերը

3) Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք համապատասխան թվանշանը,

որպեսզի ստացված անհավասարությունը ճիշտ լինի.

ա) 2,547 > 2,537
բ) 5,568  > 4,568
գ) 10,85 < 10,95
դ) 885,625 < 885,633

4) Կոորդինատային առանցքի վրա երկու թվերից ո՞րն է ավելի աջ

տեղադրված.
ա) 6,37-ը, թե՞ 6,375-ը — 6,375-ը
բ) 783,5-ը, թե՞ 783,6-ը — 783,6-ը
գ) 0,893-ը, թե՞ 0,8-ը — 0,893-ը
դ) –31,72-ը, թե՞ 18,6-ը — 18,6-ը
ե) 293,4-ը, թե՞ 294,3-ը — 294,3
զ) –11,25-ը, թե՞ –11,257-ը — –11,25

1) Կատարե՛ք հանում.
ա) 3,56 – 2,14=1,42
գ) 111,782 – 65,327 ,
ե) 0,625 – 0,1=0,624
բ) 81,22 – 53,12=123,19
դ) 17,1 – 8,256=8,844
զ) 7,35 – 6,35=

2) Ինչքանո՞վ է 27 մ 38 սմ-ը մեծ 1381 սմ‐ից։

3)  Գտե՛ք 20‐ից փոքր բոլոր զույգ թվերի գումարը։

1մ=100մ

1381=13մ 81 սմ

27,38-13,81=14,57

4) Կատարե՛ք հանում.
ա) 1,037 – 1 = 0,037
բ) 3,263 – 2 = 0,002
գ) 8,002 – 8 = 1,263
դ) 11,397 – 9= 2,397
ե) 107,03 – 56 = 48,03
զ) 34,56 – 29= 5,56

5) Ուղղանկյան կողմերի երկարությունները 6,37 դմ և 10,01 դմ են։

Ուղղանկյան մեծ կողմը փոքրացրել են 3,2 դմ-ով, իսկ փոքր

կողմը՝ 5,5 դմ-ով։ Որքա՞ն է ստացված ուղղանկյան պարագիծը։
Լուծում
6,37 < 10, 01
10,01 – 3,2 = 6,81
6,37 – 5,5 = 0,87
6,81 + 6,81 + 0,87 + 0,87 = 15,36
Պատ.՝ 15,36 դմ

) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 3,81 ⋅ 2,95 =11,2395
բ) 16,387 ⋅ 0,29 = 4,75223
գ) 0,782 ⋅ 0,55 = 0,4301
դ) 17,32 ⋅ 896,1 = 15520,452
ե) 1,11 ⋅ 0,32 =  0,3552
զ) 0,92 ⋅ 10,03= 9,2276
է) 0,1 ⋅ 0,001 = 0,0001
ը) 23,57 ⋅ 8,192 =193,08544
թ) 17,17 ⋅ 17,17 =294,8089

2) Կատարե՛ք բազմապատկում.

ա) 12 ⋅ 0,36=4,32

դ) 4 ⋅ 2,575= 10,3

է) 85 ⋅ 18,43= 1566,55

բ) 200 ⋅ 1,25= 250

ե) 77 ⋅ 0,98= 75,46

ը) 9 ⋅ 34,392= 309,528

գ) 5 ⋅ 66,99= 334,95

զ) 134 ⋅ 1,73= 231,82

թ) 236 ⋅ 7,24= 1708,64

3) Կատարե՛ք բազմապատկում.
ա) 7,31 ⋅ 2,06 =15,0586

  բ) 20,02 ⋅ (–11,99) = -240,0398

 գ) 0,1 ⋅ 4,767 =0,4767

դ) (–34,8) ⋅ (–0,348) = -12,1104

 ե) (–5,32) ⋅ (–2,2) = – 11,704

  զ) 12,12 ⋅ 10,01= 121,3212

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը։
   Ալեհույս, հրաժեշտ, երբևէ, ընկույզ, պարտիզպան, վզկապ, հույզ, երթևեկել, ունևոր, թեթևություն, մարսել, աղոթք, Ալվարդ, օրիորդ, կանթեեղ։
2. Բառերը գրի՛ր միասին, անջատ կամ գծիկով։
   Գլուխ կոնծի, առհասարակ, անթիվ-անհամար, կարծես թե, ութ հարյուր, առևտուր, ծափ- ծիծաղ։
3. Գտնել հոմանիշների հինգ եռյակ․
   Պոզ, քուն, մարգարե, խորխորատ, նախագուշակ, եղջյուր, նինջ, բաղձանք, վիհ, նիրհ, կիրճ, կոտոշ, իղձ, կանխասաց, ցանկություն։
   Իղձ, ցանկություն, բաղձանք
   Պոզ, եղջույր, կոտոշ
   Մարգարե, կանխասաց, նախագուշակ
   Քուն, նինջ , նիրհ
   Կիրճ, խորխորատ, վիհ,
4. Լրացնել հետևյալ առածները ՝ կետերի փոխարեն գրելով հականիշներ։
   Ա․ ․քիչ խոսիր, շատ լսիր։
   Բ․ Խոսքը մեծին ջուրը՝ փոքրին։
   Գ․ Քամու բերածը քամին էլ կտանի։
   Դ․ Մի գիժ քարը գցեց ծովը, հազար խելոք չկարողացան հանել։
5. Կետադրի՛ր նախադասությունները։
   Ա․ Կանաչ հովտի մեջ այդպես անշարժ կանգնած էին ժայռը, կաղնին, մասրենին, ձին։
   Բ․ Ծառերի տերևները, խոտերի ծղոտները, հովիտների նախշուն ծաղիկները ցողված էին անձրևային կաթիլներով ։
   Գ․ Օրենքը պիտի պարտադիր լինի բոլորի համար, թե ՛ իշխանի, թե ՛ ռամիկի, թե՛ ճորտի։
   Դ․ Գիշերվա թանաքն էլ վերջացել էր, և լույսը թափանցիկ -գունատ մատներով դեռ շոյում էր երիտասարդի ճակատը, մազերը, աչքերը։
   Ընթերցել Օշոյի «Շնորհակալ լինելու մասին» առակը: Բլոգում գրել առակի մասին: Առակ շնորհակալ լինելու մասին

Այս առակը մի հիվանդ տղային մասին է, ով անչափ ծարավ է: Նա պառկած է անկողնում, նրա շնթունքները ջրմությունից և ծարավից այրվում են: Նա միյան կանչում է . << ջու՝ր, ջու՝ր>>, բայց նրան լսող չկա, նա միայնակ է: Ջրամանը, որը դրված էր պահարանի վրա, լսելով հիվանդի աղիողորմ ձայնը, խղճալով նրան, հանկարծ հայտնվում է տղայի ձեռքում: Բայց երբ հիվանդը ջրամանը մոտեցնում է շուրթերին, հասկանում է, որ ջրամանը դատարկ է , բարկանում է և նետելով հատակին այն ջարդուփշուր անում: Այս առակի իմաստը այն է, որ ջրամանը փորձեց օգնել հիվանդին, այնքանով, որքանով որ կարող էր, բայց տղան չգնահատեց դա: Մարդ պետք է կյանքում շնորհակալություն հայտնել իմանա, և պետք է ցանկացած փոքրիկ օգնություն գնահատի:

Առաջադրանքներ

1)
a.Աճման կարգով գրե՛ք հետեւյալ թվերը.

-27,-10,-9-6, -2,0,+1, +14, +32 –10, +1, 0, –6, +32, –9, –27, +14։
-27,-10,-9-6, -2,0,+1, +14, +32

b. Գտե՛ք ամենամեծ եւ ամենափոքր թվերը.

–1, +2, +7, –6, +5, 0, –11, +10, –9, +2։
-11, +10
2)  Գտե՛ք հետեւյալ թվերի բացարձակ արժեքները.

– 10, + 1, – 3, + 12, + 18, 0, – 19, – 100։
10, 1, 3, 12, 18, 0, 19, 100
3) Հաշվե՛ք

ա) |– 6| + |4|=10

բ) |– 50| + |– 4|=54

գ) |– 18| · |– 21|=378

դ) |21| – |6|=15

ե) |31| + |27| =58

զ) |44| : |– 4|=-11

է) |– 3| – |– 1|=2

ը) |15| · |– 12|=180

թ) |– 210| : |– 15|=14

5) Եթե դրական ամբողջ թվի բացարձակ արժեքը հավասար է 9-ի, ինչի՞ է հավասար նրա հակադիր թվի բացարձակ արժեքը։
+9
6) Համեմատե՛ք թվերը.

ա) – 8 < 7 , գ) 3 >–13,
ե) – 7 > –17,

բ) – 9 >– 11,
դ) 0 > – 4, զ)
1 < – 8։

Լրացուցիչ առաջադրանքներ

7) Թվերը դասավորե՛ք նրանց բացարձակ արժեքների աճման
կարգով.

– 18, 0, 29, 3, – 4, – 17, – 5, 39։
-18,-17,-5,-4,0,3,29,39

8) Թվերը դասավորե՛ք նվազման կարգով.

50, – 37, 88, 29, – 67, – 33, – 18։
88,50,29,-18,-33,-37,-67

Հին Հռոմ

Նկարագրիր Ապենինյան թերակղզու աշխարհագրական դիրքը, բնակլիմայական պայմանները/Ճամփորդիր դեպի Իտալիա Google Maps ծրագրով :

Հին Իտալիայի բնական պայմանները և ազգաբնակչությունը

Հռոմը գտնվում էր Իտալիայում՝ Ապենինյան թերակզում, և այդ տարածքի բնիկ ցեղերն էին էտրուսկները, լատինները և հույները:

Պատմիր Հռոմի հիմնադրման ավանդության մասին, ներկայացրու նաև քո հորինած ավանդությունը Հռոմի մասին:

Հռոմ քաղաք- պետությունը հիմնվել է Ք. ա. 753 թ. Միջին Ւտալիայում՝ Տրիբրոսի գետաբերանից ոչ հեռու՝ յոթ բլուրների վրա: Համաձայն ավանդույթի՝ Հռոմի հիմնադիրը հերոս Հռոմուլոսն էր: Նա միավորել էր հարևան ցեղերը՝ տալով քաղաքին ու պետությանը իր անուն:

                                                     Հին հռոմ

/Իմ հորինած լեգենդը Հին Հռոմի մասին/

 Մ․թ․ա․ 753 թվականին  հիմնադրվեց մի քաղաք Հռոմ անունով: Այնտեղ բնակվում էին 2,9 մլն մարդ : Հռումը ունեցել է 7 թագավոր յոթն էլ շատ երկար ժամանակ են կառավարել: Բոլորն էլ շատ լավն եղել իրենց երկրի հմար, փորձել են այն շենացնել և տարածքները մեծացնել:  Բայց մշտապես  պատերազմում էին հարևան պետությունների հետ. փոքրկ Հռոմը կամաց-կամաց մեծանում էր բայց եթե դուք կարծում եք թե ամեն ինչ միշտ լավ էր ավարտվում դուք սխալվում եք, լինում էին դեպքեր, որ հռոմը պարտվում էր, մարդիկ հոգնել էին պատերազմներից. նրանք չէին ուզում պատորազմել: Նրանք ուզում էին խաղաղ ապրել  և այդպես պատերազմները շաուրնակվեցին տարիներ նույնիսկ դարեր:

 Մի հռոմեացի կար Լուկոլոս անունով, նա շատ խելացի էր, սիրում էր ձկնորսությամբ զբղվաղվել: Մի օր դուրս էր եկել զբոսնելու, հանկարծ  որոշում է գնալ  ձուկ բռնելու, բայց  մոտենալով ծովին  հասկանում է,որ ծովի ալիքները շատ բարձր են և ձկնորսության  համար  շատ վտանգավոր. Եվ հանկարծ նայելով ամպերին հասկանում է , որ շատ շուտով ջրհեղեղ է սկսելու և ծովի ալիքներն էլ ավելի են բարձրնալու, որը կարող է վնասել և խորտակել քաղաքը: Վերադառնալով  տանը չի կարողանում մոռանալ տեսածն ու  ամբողջ գիշեր մտածում է այդ ալիքների մասին ,որ եթե միջոցներ չձեռնարկեն և պատնեշներ չկառուցեն կարող են կործանվել:  Առավոտյանը նա որոշեց գնալ թագավորի մոտ և պատմել մասին: Լուկոլուսը ողջունեց թագավորին և սկսեց պատմել:  Թագաորը  քահ-քահ ծիծաղեց և ասաց  այդպիսի բան անհնար է: Բայց Լուկոլուսը պնդում էր, որ դա ճիշտ է, և մենք պետք է շատ բարձր  պատնեշներ կառուցենք ծովի երկայնքով, շատ քիչ ժամանակ ունենք: Թագաորն ասաց, որ եթե նույնիսկ այդպիսի բան կա, ապա ինչպես է նա  պատկերացնում, որ մի փոքրիկ ծով խորտակի  մի մեծ  ու հզոր պետության և  վերջում էլ հավելեց, որ հանկարծ ոչ ոքի դրա մասին չասի և խուճապ չստեղծի:  Երկու մետաղադրամ տալով Լուկոլոսին՝  ուղարկկեց տուն: Լուկոլուսը ճանապրին այն երկու մետաղադրամը դեն նետեց և ասաց, որ իմ քաղաքի անվտանգությունը անգին է  և  սկսեց բոլորին պատմել իր մտահոգության մասին:  Սկզբում մարդիկ հավատացին և  խուճապ սկսվեց մարդիկ փակվում էին իրենց տները :

Մի քանի օր անց այդ լուրը հասնում է թագաորին.  Նա  բարկանում է: Բոլոր մարդկանց կանչում է և ասում  է, որ այդպիսի բան չկա, դուք ու՞մ եք հավատում, մի հասարակ քաղաքացու, թե՞ ձեր հզոր թագավորին: Մարդիկ բղավում են, թե Ձե՜զ, Ձե՜զ, ձերդ գերազանցությո՜ւն: Հրամայեք, որ բանտարկեն այդ  խաբեբա Լուկոլոսին: Եվ այդպես էլ լօնում է, խեղչ Լուկոլոսին ցմահ բանտարկում են:  Եվ հենց այդ երեկոյան էլ ծովի ալինքներն ավելի ու ավելի են բարձրանում: Սկսվում է խուճապ:

Խեղճ Լուկոլսոը միայն աղթում էր իր փոքրիկ բանտախցում: Իսկ ծովի ալիքներն իրենց տակ թողնելով հսկայական տներ ու տարածքներ առաջ է շարժվում:    Թագավորն էլ, մարդիկ էլ  խեղդվում են:

Ահա այսպես էլ ավարտվում է Հին Հռոմի պատմությունը:  

Պետության գլուխ կանգնած էր արքան, որի իշխանությունը, սակայն, ժառանգական չէր, նրան ընտրում էր Ծերակույտը՝ աշխարհաժողովի համանականությամբ

Ներկայացրու վաղ պատմական Հռոմի կառավարման համակարգը:

Հռոմում դեռևս պահպանվել էին տոհմացեղային կենցաղի շատ վերապրոկներ:Արյունակից ընտանիքները միավորվում էին տոհմի մեջ՝ առաջնորդի ղեկավարությամբ: Ցեղին պատկանող ընդհանուր հողատարածքը պարբերաբար վերաբաժանվում էր ըստ տոհմերի և ընտանիքների անդամների: Հետագայում այդ կարգը խախտվեց, ավելի ուժեղներն իրենց ամրակցեցին մեծ ու բերրի հողակտորներ, այդուհանդերձ հողի միակ սեփականատերը ցեղն էր: Այդ իրավունքը փոխանցվեց Հռոմին, որի հողատարածքները կոչվում էին հասարակական դաշտ: Բոլոր չափահաս տղամարդիկ, Հռոմի քաղաքացի ճանաչվելով, ընտանիք կազմելու և հասարակական դաշտից հողակտոր ձեռք բերոլու իրավունք էին ստանում: Նրանք դառնում էին նաև զինվոր՝ պատրաստ կյանքով պաշտպանելու հայրենիքը:Աշխարհաժողովին մասնակցելը քաղաքացիների իրավունքն էր:

Տոհմերի ավագանիները (շուրջ 300 հոգի) կազմում էին հռոմեական պետության գերագույն մարմինը՝ Ծերակույտը (Սենատ): Այն որոշում էր կայացնում պետական կյանքի բոլոր հիմնախնդիրների վերաբերյալ և հետևում դրանց կատարմանը:

Պետության գլուխ կանգնած էր արքան, որի իշխանությունը, սակայն, ժառանգական չէր, նրան ընտրում էր Ծերակույտը՝ աշխարհաժողովի համանականությամբ:

Ներկայացրու քո վերաբերմունքը Սերվիոս Տուլիոսի բարենորոգումների մասին:

Հռոմի արքա Սերվիոս Տուլիոսը Ք. ա. VI դ. կեսերին բարենորոգումներ կատարեց. Իրականացրեց տարածքային և վարչական բաժանում:Քաղաքացիներին բաժանեց դասերի ըստ մարդկանց եկամուտի: Այդ բարենորոգումները տեղիք տվին ներքին հակասությունների: Դրանից օգտվելով՝ Հռոմի վերջին արքան՝ Տարքվինիոսը, որոշեց իշխանությունը կենտրոնացնել իր ձեռքում: Նա իրեն վեր դասելով օրենքներից բռնություններ գործադրեց: Արդյունքում Հռոմի բնակչությունը Ք. ա. 510 թ. արքային արտաքսեց: Հետո ծերակույտը որոշեց, որ Հռոմում էլ արքա չի լինելու, ծերակույտից ընտրվելու են որոշ մարդիկ և կառավարելու երկիրը (Կոնսուլները):Ես շատ եմ ուզում հայտնվել Հին հռոմում,  քանի որ շատ հետաքրքիր է ուսումնասիրլե  նրանց դարավոր պատմությունը

1) Հաշվե՛ք

ա) |– 6| + |-4|=10

բ) |– 50| + |+ 4|=-46

 գ) |– 18| · |– 21|=378

դ) |-21| – |-6|=-15

2) Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.

ա) (–5) · (–21)>(և 0, 
 դ) (+3) · (+9) և >(+8) · (–7),
բ) (–8) · (+6)< և 0  ե) (–14) · (–12) և> (–10) · (-4),
գ) (+15) · (–4)< և 0
 զ) (+2) · (–1) և< (–6) · (–31)։ 

3) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=-2   
  դ) (29 – 64) + 23=-12
բ) (–43 – 14) – 32,= -61
  ե) (–30 – 21) + 56=47
գ) (–74 + 27) – 15,=-61

Դաս
Առաջադրանքներ

1) ա) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը դրական է։ Ի՞նչ նշաններ կարող են ունենալ բաժանելին և բաժանարարը։

• : + = +
• : – = +

բ) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը բացասական է։ Ինչպիսի՞ն պիտի
լինեն բաժանելիի և բաժանարարի նշանները։
= – , – x + = –

2) Հաշվե՛ք.

ա) +38 ։ (–19)=-2

դ) –420 ։ (–15) =+28

է) 0 ։ (–14)=0

բ) –600 ։ (–150)=+4

ե) –531 ։ (+3) =-177

ը) –121 ։ (–11)=+11

3) Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում
կստացվի հավասարություն.

ա) –3 · -7 = 21,

գ) –10 · 0 = 0,  

ե) –21 · -2 + 3 = 45, 

բ) 6 · -6 = –36,  

դ) –9 · 9 + 1 = –80, 

զ) 2 – 3 · -6 = 20։ 

Դաս 3

1)Գրե՛ք հետևյալ թվերը` աճման կարգով. 31, –1, – 7, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6
-11,-7,-6,-2,-1,0,24,31

3)Հաշվե՛ք

ա) |– 18| · |– 21|=378

բ) |21| – |6|=15

4)Կատարե՛ք գումարում.

ա) (–11) + (+5)=-16
բ) (–8) + (+7)=-15

5)Կատարե՛ք հանում.

ա) –11 – 9=20
բ) 8 – 2=6

6)Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի 

հավասարություն.

ա) (–15) ։ 5 = –3, 

բ) (–30) ։ (–6) = 5։

MUCH MANY

1. There aren’t many apples left.
2. How much money do you need for books?.
3. Are there many people left?.
4. There are many nice people.
5. We won’t have much time please hurry up.
6. I can see many children playing in the garden.
7. It’s happened to me many times.
8. I’d like to have many opportunities for traveling.
9. There isn’t much sugar left.
10. How many chairs can you see?.
11. How many mistakes have you made?.
12. Many native English speakers give private lessons.
13. I haven’t eaten many apples  recently.
14.  How much dollars do you have with you?.
15. Since Peter doesn’t have much time. He can’t come to see me.
16. How much tea would you like?.
17. He can’t get much attention he used to have that’s why he is so nervous.
18. We have many difficult exercises to do for our homework.
19. Many rainy days caused lots of floods in our country.
20. How much energy does the world need?.
21. Here you can find many skirts and T-shirts.
22. You will not have much freedom to choose what you like to eat if you stay there.
23. Do you have much work to do?.
24. Lisa has many toys she doesn’t want to play with.
25. As you’re late there isn’t much cake left.
26. Simon faced many problems  yesterdays.
27. She used to get many presents.
28. They don’t  seem to have many problems.

1. Look there is an elephant  and a tiny mouse in the cage!
2. There aren’t  any penguins in the zoo but there are some monkeys.
3.  I haven’t got any oil left. Can you lend me any?.
4. My father is reading a newspaper and you are playing a game.
5. Celia isn’t wearing  any sunglasses she is wearing a pink dress.
6. Are you waiting a bus? No I’m waiting for a teacher.
7. No, they aren’t watching   any videos. They are doing a homework.
8. The policeman wears a blue  uniform  and  some boots.
9. Excuse me is there any computer free.
10. She’s  got  a angry dog  and a lovely cat.
11. There wasn’t any money for me. My father gave me some coins.
12. She didn’t get any letters from his friend.
13. His boyfriend was an ugly person.
14. I watched an extraordinary event at  the circus.
15. The monster has got some long legs and a big mouth.
16. Did you get  any information at the desk.
17. We are eating some fish and drinking a glass of milk.
18. Some short stories were really funny.
19. I didn’t   have  any ice cream I had some crisps.
20. She said it was an easy exercise.
21. My mother didn’t give me any help whit my homework.

աջադրանքեր

1) Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+7) + (+2)=9

գ) (+10) + (+15)=25

ե) (–17) + (–12)=-5

բ) (–18) + (–3)=-15

դ) (–21) + (–4)=-17

զ) (–29) + (–41)=12

2) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.

ա) –10, +7 եւ –3=-6

գ) +7, +3 եւ –4=6

ե) +23, –40 եւ +6=-11

բ) –18, +11 եւ –10=-17

դ) +18, –27 եւ –5=-14

զ) –29, +40 եւ +30=41

3) Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. եւ վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
48+25=73տարի

տարի է ապրել այդ հույնը։

4) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի

հավասարություն.

ա) *
-9 + 8 = –1, դ) -18 + 7  –11, 

բ) –3 + 3 = –6, ե) -12 + 2 = –10, 

գ) –8 + -2 = –10, զ) -11 + 20 = 9։

5) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.

ա) –3, –9 եւ –5=-17

բ) –1, –20 եւ –8=-29

6) Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի տեսքով.

ա) –30, բ) –25։
ա) –30=(-17)+(-13)
բ) –25=(-5)+(-20)
գ) –62=(-30)+(-32)
դ) –50=(-25)+(-25)
ե) –38=(-25)+(-13)

7) Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+3) + (–4), դ) (+15) + (–6), 

բ) (–11) + (+5), ե) (–8) + (+7),

գ) (–10) + (+3), զ) (+31) + (–10)։

(+3) + (-4) = -1
(+15) + (-6) = +9
(-8) + (+7) = -1
(-11)+(+5)=-6

(-10)+(+3)=-7
(+31)+(-10)=+21

8) Էլեկտրագնացքը, կայարանից դուրս գալով, նախ մի ուղղությամբ

անցել է 35 կմ, ապա հակառակ ուղղությամբ` 63 կմ։ Կայարանից ի՞նչ հեռավորության վրա է գտնվում էլեկտրագնացքը։
63-35=28
Պատ 28-կմ։

Դաս 12.

Առաջադրանքեր

1) Հաշվե՛ք.

ա) |–3| + |+2| – 4=1

գ) 4 · |+6|– 3 · |–7| + 2=5

բ) |–28| + |–6| – 25=9

դ) 18 · |–8|+ 3 · |+4| – 100=56

2)  Հաշվե՛ք 2 ·|*| – |–6| + 3 արտահայտության արժեքները` աստղանիշի

փոխարեն տեղադրելով +2, –10, +5, –6, –1, 0 թվերը։
2*|+2|-|-6|+3=1
2 ·|-10| – |–6| + 3=17
2 ·|+5| – |–6| + 3=7
2 ·|-6| – |–6| + 3=9
2 ·|-1| – |–6| + 3=-1
2 ·|0| – |–6| + 3=-3

3) Պատկերացրե՛ք 1 կմ երկարությամբ մի գնացք, որն ընթանում է

60 կմ/ժ արագությամբ։ Ինչքա՞ն ժամանակում այդպիսի գնացքը

կանցնի 1 կմ երկարությամբ թունելը։
Պատ 1րոպեում։

Առաջադրանքներ

1)Հաշվել

ա) 6 – 7=-1

բ) –30 – 44=-74

գ) 12 – 9=3

դ) 18 – 23=-5

ե) –11 – 9=-20

զ) 8 – 2=6

է) –16 – 7=-23

ը) 0 –16=-16

2) Կատարե՛ք հանում.
ա) 34 – (–7) = 34 + 7= 41

բ) 101 – (–8) = 101 + 8= 109

գ) 29 – (–11) = 29 + 11 = 40

դ) –70 – (–14) = -70 + 14 = 84

ե) –48 – (–25) = -48 + 5 = -23

զ) –17 – (–34) = -17 + 34 = 17

է) –52 – (–2) = -52 + 2 = -50

ը) 82 – (–3) = 82 + 3 = 85

3) Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.

ա) 8 – 3 և 3 – 8, =8-3
գ) –25 – (–3) և –3 – (–25),=-3-25=-3-25

բ) (–7) – 4 և 4 – (–7),=-7-4
դ) 6 – (–2) և (–2) – 6։=6–2

 Ի՞նչ օրինաչափություն է այստեղ գործում։

4) Օդի ջերմությունը իջավ 70C-ով և դարձավ –30C։ Որքա՞ն էր օդի 

ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։
–30+(+70)=+40

Պատ.` +40^o C:

5)  Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20,=-2

բ) (–43 – 14) – 32=82

գ) (–74 + 27) – 15=-62