Առաջադրանք 1
Հայկազունիների նոր թագավորությունը, Ք. ա. VII-VI դարերում
Ներկայացրու Ք.ա. 6-2-րդ դարերում Հայաստանում նշանակալից իրադարձությունները, ժամանակագրությունը:
Ք. ա. 522թ. Պարսից Դարեհ արքան ցանկացավ նվաճել Հայաստանը: 5 արշավանքից հետո, Հայերը ճանաչեեցին նրա գեր իշխանությունը : Դարեհը Բեհիս թունյան եռալեզու արձանագրություն է թողել, որտեղ պարսկերեն մասում Հայաստանը կոչվեց Արմինա, ԷլամերենումՀարմինույա, իսկ ԲաբելերենումՈՒրարտու, որտեղ խոսվում էր, որ Բաբելոնում ապստամբությունըհեղավարել է հայ: Ք. ա. 521թ. լինելով Աքեմենյանների իշխանության տակ հայաստանը ուներ արտոնությունն էր: Ք. ա. 520թ.-ից մինչև Ք. ա. 531թ. Հայաստանը եղել է 13-րդ սատրապությունը: Ք. ա. 401թ. Հայաստան են մտտնում Հույները: Ք. ա. 336թ. Հայաստանի սատրապ Դարեհ-IIIդառնում է Աքեմենյան տիրության տիրակալ: Ք. ա. 336թ. Երվանդ-III դառնում է սատրա, որից հետո վերականգնում է Հայաաստանի անկախությունը: Ք. ա. 331թ. Գավգամելայի ճակամարտից հետո հայերը տարանա հաղթանակ և վերականգնեցին իրենց անկախությունը և Հայզացունի Երվանդականները նորից թագավոորեցին հայքում: Ք. ա. 328թ. հայերը կոտոորում են Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորաբանակներից մեկը և Հայաստանում տարածվում է Հելենիզմը: Հայաստանը չտեսած Մակեդոնաիցին ձկտում էր այնտեղ քանի, որ ըստ ավանդությամբ այստեղ էր գտնվում Դրախտը <<Եդեմ>>
Առաջադրանքներ։
1.Ինչ է հաղորդում Մովսես Խորենացին Սկայորդու մասին։
Նա ասել է որ նա ուժեղ թագավոր է եղել այնքան ուժեղ որ հեշտությամբ կարող եր ջախջախել Ասորեստանին։
2.Ով է Պարույր Հայկազոնին։
Նա Սկայորոդու որդին էր, ով հաջորդեց նրան։
3.Ներկայացրեք նրա գործունեությունները։
Նա պայմանագրի էր կնքել Բաբելոնի և Մարաստանի հետ, որպեսզի նրանք միասին պայքարեն Ասորեստանի դեմ։
- Ինչ անուն է ստացել Հայկազունիների նոր ճյուղը։ Ինչու?
Երվանդունիներ։ Կարծում եմ որ բոլորը գիտեն որ մենք ունենք 4 տոհմ և այդ տոհմերի անվանումները թագավորնեի անուններից են կազմված։ Այդպես ել ստացել են Երվանդունիներ անվանումը Երվանդ Սակավակյացի Անունով։
5.Նկարագրեք Երվանդ Սակավակյացի թագավորությունը։
Նա ուներ 40000 հետևակ և 8000 հեծյալ որ շատ մեծ ուժ որ այդ ժամանակվա համար։ Նրա օրոք թագավորության սահմանները հյուսիսում հասնում էին Կուր գետ և սև ծով։ - Երբ է գահակալել Տիգրան 1 Երվանդյանը։ Ինչու Նա օգնեց Կյուրոս մեծին։
Նա գահակալել է Ք. ա 570-525 թթ.
Նա պայմանագր կնքեց Կյուրոսի հետ որ նրանք միասին ջաղջախեն Մարաստանը։
7.Ինչպես է բնութագրում Հայոց պատմահայրը Տիգրան Երվանդյանին։ Ներկայացրեք նրա թագավորության սահմանները։
Ինչպես բնութագրում է Հայոց պատմահայրը Տիգրան Երվանդյանին-իմաստուն և տաղանդավոր։ Ըստ Խորենացու Տիգրանը Հայկից և Արամից հետո ամենաքաջ Հայկազունիների է։
Ներկայացրեք նրա թագավորության սահմանները։
Նրա օրոք թագավորության սահմանները հյուսիսում հասնում էին Կուր գետ և Սև ծով։
Գրավոր ներկայացնել տաս նոր հասկացություններ, փորձել տալ դրանց բացատրությունը:
Բաբելոն
Մարաստան
Պարսկական տերություն
Կապադովկիա
Աքեմենյան տերություն
Աղվանք
Տիգրան 1
Կյուրոս մեծ
Պարույր Նահապետը
Մովսես Խորենացի
Բնութագրել Տիգրան Երվանդյանին:
Տիգրան I Երվանդյանին թագավորել է 570-525 թթ.: Նա հիշատակվում է որպես իմաստուն և տաղանդավոր։ Մովսես Խորենացու կարծիքով Տիգրանը Հայկից և Արամից հետո ամենաքաջ թագավորներից է։
Հայաստանը Աքեմենյան տերության կազմում
Վերլուծել Բեհիսթունյան արձանագրությունը:
Բեհիսթունյան արձանագրությունները մեզ թողել է Դարեհ I-ը, որտեղ գրված է եռալեզու արձանագրություններ: Այդ արձանագրության մեջ պարսկերեն լեզվով Հայաստանը կոչվում է Արմենիա, էլամերեն լեզվով Հարմինույա, իսկ բաբելերեն լեզվով Ուրարտու:
Եթե Դարեհ I-ը մյուս երկրները կարողանում էր նվաճել առանց դժվարության, ապա դեպի Հայաստան պահանջվեց հինգ արշավանք: Եվ հինգերորդ արշավանքից հետո հայերն ընդունեցին Դարեհի գերիշխանությունը:
Առաջադրանք 2
Հայկազունի Երվանդականների թագավորության վերականգնումը
Պատմել մ.թ.ա. IV-II դարերում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությունների մասին:
Բալկանյան թերակղզում Ք․ա 336 թվականին գահ բարձրացավ քսանամյա Ալեքսանդրը։ Ալեքսանդրը Ք․ա 334 թվականին պատերազմ սկսեց Աքեմենյան տերության դեմ։ Նրանց վճռական ճակատամարտը տեղի ունեցավ 331 թվականին Գավգամելայի մոտ։ Դարեհ III պարտվեց և դիմեց փախուստի։ Շուտով նա սպանվեց, իսկ Աքեմենյան տերությունը կործանվեց։ Պատերազմից հետո ստեղծված հարմար իրավիճակում ճանաչվեց Հայաստանի անկախությունը։ Երվանդ III-ը հռչակվեց թագավոր Մեծ Հայքում, իսկ Միթրաուստեսը Փոքր Հայքում այսպես վերականգնվեց Հայկազուն-Երվանդականների թագավորությունը։
Թվարկել Ալեքսանդր Մակեդոնացու Հայաստան չարշավելու պատճառները:
երբ զորավարը առաջին անգամ ուզում էր արշավել, հայաստանը ջաղջախեց մակեդոնացիների զորքը, իսկ զորավարին խեղամահ անում։ դրա համարել երկրորդ անգամ ռիսկ չարեցին։
Թվարկել Ալեքսանդր Մակեդոնացու Հայաստան չարշավելու պատճառները:
Ալեքսանդրի զորաբանակներից մեկը Մենոն ուղարկեց Բարձր Հայքի ոսկու հանքերը, բայց հայերը նրա բանակը ոչնչացնում էին, իսկ զորավարին խեղդամահ անում։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը Հայաստան զորք ուղարկելու փորձ չձեռնարկեց։
Համեմատել «Գիլգամեշ» էպոսը և Ալեքսանդրի վեպը:
Ալեքսանդրի վեպում նա ձգտում էր անմահության, որի համար ճանապարհ է բռնում դեպի Հայոց աշխարհ, որտեղ ակունքն է Եփրատի ու Տիգրիսի։
Գիլգամեշ էպոսում ևս հերոսը ձգտում էր անմահության, նա ճանապարհ էր բռնել դեպի Արատտա այսինքն դեպի Հայաստան ։
Գայանե Հովհաննիսյան 